فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٤٥
عمرو عاص درباره اسيرانى كه معاويه به اسارت گرفته بود مىگفت: آنها را بكش. تا اين كه على (ع) اسيران سپاه شام را آزاد كرد. در اين هنگام معاويه خطاب به عمروعاص گفت: اى عمرو، اگر بنا به خواسته تو ما اسراى على را مىكشتيم [نزد مردم] ضايع و بىاعتبار مىشديم، مگر نمىبينى كه على اسراى ما را آزاد كرده است؟! پس معاويه دستور داد سربازانى را كه از سپاه على (ع) در نزدشان اسير بودند، آزاد كردند.
[بهطور كلى] سيره على (ع) چنين بود كه هنگامى كه از اهل شام اسيرى مىگرفت، او را آزاد مىكرد مگر اين كه آن اسير فردى از افراد آن حضرت را كشته باشد كه در آن صورت او را [به قصاص] مىكشت.
پس هنگامى كه اسيرى را آزاد مىكرد، در صورتى كه دوباره- پس از آزادى- به ميدان جنگ مىآمد و اسير مىشد، ديگر او را آزاد نمىكرد بلكه او را مىكشت.
٧٣٢. حكم مجروحان دشمن در زمان امام زمان (ع)
عَن ابِى عَبدِاللَّه (عليه السلام)، انَّهَ قَالَ: انَّ عَلياً (عليه السلام) قَالَ: كَانَ لِى انْ اقْتُلَ المُوَلِّىَ وَاجْهِزَ عَلَى الجَريحِ، وَ لَكِنْ تَرَكْتُ ذَلِكَ لِلْعَاقِبةِ مِنْ اصحَابِى انْ خَرَجُوا لَمْ يُقتَلُوا، وَالقائِمُ (عليه السلام) (لَهُ) ان يَقْتُلَ المُوَلِّىَ وَ يُجْهِزَ عَلَى الجَرِيحِ). (مستدرك الوسائل الشيعه ١١/ ٥٤، ح ١٢٤١٢)
«ابن خديجه» از امام صادق (ع) روايت كرده: على (ع) فرمود: «براى من چنين حقى بود كه فراريان از جبهه جنگ و زخمىهاى دشمن را بكشم، ولى اين كار را به خاطر آينده يارانم انجام ندادم كه اگر خروج كردند و فرارى و زخمى شدند، كشته نشوند، ولى براى قائم آلمحمد (ص) جايز است كه فرارى و زخمى دشمن را بكشد.» ٧٣٣. حكم مجروحان در جنگ جمل و جنگ صفين عَن عَبدِاللَّهِ بنِ شَريك، عَن ابِيه، قَالَ: لَمَّا هَزَمَ النّاسُ يَوْمَ الجَملِ قَالَ اميرُالمؤمنينَ (ع): لَا تَتْبَعُوا مُوَلّياً، وَ لَا تُجِيزُوا عَلَى جَريحٍ، وَ مَن اغْلَقَ بَابَه فَهُوَ آمِنٌ، فَلَمّا كَانَ يَوْمَ صِفِّين قَتَلَ المُقْبِلَ وَ المُدْبِرَ، وَ اجَازَ عَلَى جَريحٍ، فَقَال ابانُ بنُ تَغْلِب لِعَبدِاللَّه بن شَريكِ هذِهِ سِيرَتَانِ مُختَلفِتَانِ، فَقَالَ: انَّ اهْلَ الْجَمَلَ قَتَلَ طَلْحَةَ وَ الزُّبيرَ، وَ انَّ مُعاوِيةَ كانَ قائماً بِعَيْنِه وَ كَانَ قَائِدُهُم. (وسائل ١٥/ ٧٤، ح ٢٠٠١٣؛ الكافى ٥/ ٣٣؛ تهذيب الاحكام ٦/ ١٥٥)
«عبداللَّهبن شريك» از پدرانش نقل مىكند كه گفت: در جنگ جمل هنگامى كه دشمن شكست خورد، على (ع) فرمود: فراريان را تعقيب نكنيد و مجروحان را نكشيد و هركس كه در خانهاش را