فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٠
جانب دشمن قدرت و فرصتى برايت فراهم گرديد پيمانش را بشكن و آن را به او اعلام و از خدا يارى بخواه تا براى درهم كوبيدنش به تو مدد رساند.
و آنگاه كه تو را براى انعقاد صلح، فراخواند بسيار مواظب دشمن باش؛ زيرا چه بسا مكر و فريبى در آن باشد. و چون با دشمن پيمان بستى به آن وفادار باش و با درستى و امانت به تعهداتى كه دادهاى عمل كن.» ٣٦٥. لزوم صراحت و شفافيت در پيمان صلح امام على (ع): أَمَّا بَعْدُ فَإِذَا أَتَاكَ كِتَابِي فَاحْمِلْ مُعَاوِيَةَ عَلَى الْفَصْلِ وَ خُذْهُ بِالْأَمْرِ الْجَزْمِ ثُمَّ خَيِّرْهُ بَيْنَ حَرْبٍ مُجْلِيَةٍ أَوْ سِلْمٍ مُخْزِيَةٍ فَإِنِ اخْتَارَ الْحَرْبَ فَانْبِذْ إِلَيْهِ وَ إِنِ اخْتَارَ السِّلْمَ فَخُذْ بَيْعَتَهُ وَ السَّلَامُ.
(نهجالبلاغه، نامه ٨)
امام على (ع) جرير بن عبداللَّه بَجَلى، فرستاده خويش به سوى معاويه نوشت: اما بعد، همين كه اين نامه را دريافت كردى، معاويه را به يكسره كردن كار وادار و با او برخوردى قاطع داشته باش. و سرانجام در انتخاب جنگى آواره كننده از وطن يا صلحى زبون ساز مخيّرش كن. اگر جنگ را برگزيد پيمان امانى را كه به او داده شده است به نزدش بيفكن، و اگر صلح را انتخاب كرد، از او بيعت بگير.
٣٦٦. شرائط صلح، عدالت و برابرى لايُسالمُ مُؤمِنٌ دوُنَ مُؤمِنٍ فِى قِتالٍ فِى سَبيلِاللّهِ الَّا عَلَى عَدلٍ وَسواءٍ. (وسائلالشيعه، ١٥/ ٦٨، ح ٢٠٠٠١)
پيامبر (ص): هيچ مؤمنى به تنهايى بدون مؤمن ديگر در جنگ در راه خدا با دشمن صلح و آشتى نمىكند مگر آن كه بر پايه عدالت و برابرى باشد.
٣٦٧. نگرش ناقضين پيمانهاى صلح ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلَاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِنْ يَأْتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ. (بقره/ ٨٥)
باز همين شما هستيد كه يكديگر را مىكشيد، و گروهى از خودتان را از ديارشان بيرون مىرانيد، و به گناه و تجاوز، بر ضد آنان به يكديگر كمك مىكنيد، و اگر به اسارت پيش شما