فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٦
مىكرد و مىفرمود: سپس هراس و ترس از جهاد با دشمنانى كه بار گران گمراهى و گناه را بر دوش مىكشند، انحرافى است از دين كه سبب مىشود (فرد گريزان از جهاد) ارزش خود را از دست داده خوار و بىمقدار شده، دنيايش به تاراج رود. از پيامدهاى ديگرش اين است: كسى كه هنگام بهپا شدن جنگ از ميدان نبرد با مهاجم بگريزد خود را سزاوار آتش دوزخ سازد. خداوند توانا و بزرگوار مىفرمايد: «اى مؤمنان! در ميدان جنگ وقتى با سپاه انبوه كسانى كه كفر ورزيدهاند رودررو شديد، از برابرشان نگريزيد.» (انفال/ ١٥)
بنابراين بر فرمان خداوند، در اين صحنههاى دشوار مواظبت و مراقبت داشته باشيد كه استقامت و بردبارى بر آنها موجب گرانمايگى و نيكبختى، و رهايى از زشتى بيش از حد، سراسيمگى و احساس ناامنى در دنيا و آخرت است.
٨٤. فرار، عامل تقويت دشمن، سبك شمردن برنامه پيشوايان، سست شدن بنيان دين و ...
مُحمد بن سَنان انّ ابَا الحَسن الرّضا (ع) كَتَبَ اليهِ فِيَما كَتَبَ مِن جَوابِ مَسائِلِهِ: حَرّمَ اللّه الفِرارِ مِن الزَّحف لِمَا فِيهِ مِنَ الوَهنِ فِى الدّينِ، وَ الاستِخفَافِ بِالرُّسُلِ وَ الائِمة العَادِلةِ، وَ تَركِ نُصرَتِهِم عَلَى الاعداءِ وَ العُقوبةِ لَهُم عَلَى تَركِ مَا دَعُوا اليهِ مِن الاقرَارِ بِالرُّبُوبية، وَ اظهَارِ العَدلِ، وَ تَركِ الجَورِ وَ اماتَةِ الفَسادِ، لمَا فِى ذَلِكَ مِن جُرأةِ العَدُوِّ عَلَى المُسلِمِينَ، وَ مَا يَكُونُ فِى ذَلِكَ مِن السَّبْىِ وَ القَتلِ وَ ابْطَالِ دِينِ اللّه عزّوجلّ وَغَيرِهِ مِنَ الفَسَادِ. (وسائل الشيعه، ١٥/ ٨٧، ح ٢٠٠٤٣)
«محمد بن سنان» گويد: امام رضا (ع) در پاسخ به مسائلى كه از آن حضرت [درباره فلسفه تحريم فرار از جهاد] پرسيده بود، مرقوم فرمود: خداوند به اين سبب گريختن از ميدان نبرد با مهاجم را حرام فرمود كه آثار زيانبارى دارد؛ از جمله:
موجب پيدايش سستى در ديندارى و كوچك شمردن و كم ارزش دانستن برنامه پيامبران خدا و پيشوايان دادگر است؛ سبب دست كشيدن از يارى رساندن به آنان در برابر دشمنانشان مىشود كه در نتيجه نتوانند بر بدخواهان، چيره شوند و آنان را بر اعمال ناشايستى كه از آنها سر مىزند- مثل نپذيرفتن دعوت به اعتراف به خداپرستى و دعوت به آشكار كردن وگسترش دادن عدالت اجتماعى و برطرف كردن جور و فساد و تباهى- كيفر دهند؛ فرار، دشمن را جرى و جسور مىكند تا بر مسلمانان بتازد و حوادث ناگوارى از اسارت و كشتار مردم بى گناه و ضربه زدن به آيين پروردگار و ديگر چيزهاى فسادانگيز و ناامنى، به بار آورد.