الدِّينِ إِمَّا رَغْبَةً وَ إِمَّا رَهْبَةً عَلَى حِينَ فَازَ أَهْلُ السَّبْقِ بِسَبْقِهِمْ وَ ذَهَبَ الْمُهَاجِرُونَ الْأَوَّلُونَ بِفَضْلِهِمْ فَلَا تَجْعَلَنَّ لِلشَّيْطَانِ فِيكَ نَصِيباً وَ لَا عَلَى نَفْسِكَ سَبِيلًا. (نهج‌البلاغه، نامه ١٧، بند ٦)
روزى كه خداوند عرب را گروه گروه به دين خويش درآورد و اين امت، خواه ناخواه، سر تسليم فرود آورد. شما امويان از كسانى بوديد كه با انگيزه‌هاى ترس و آز به كيش توحيد درآمديد. به هنگامى كه پيشتازان به يمن پيشتازيشان كامياب شدند و مهاجران پيشگام امتياز ويژه خويش را يافتند.
اينك مباد، كه شيطان را در خود سهمى بگذارى، و يا بر خويشتن خويش چيره‌اش گردانى. والسلام‌ ٨٢١. توطئه‌گرى‌ فَأَرَادَ قَوْمُنَا قَتْلَ نَبِيِّنَا وَ اجْتِيَاحَ أَصْلِنَا وَ هَمُّوا بِنَا الْهُمُومَ وَ فَعَلُوا بِنَا الْأَفَاعِيلَ وَ مَنَعُونَا الْعَذْبَ وَ أَحْلَسُونَا الْخَوْفَ وَ اضْطَرُّونَا إِلَى جَبَلٍ وَعْرٍ وَ أَوْقَدُوا لَنَا نَارَ الْحَرْبِ فَعَزَمَ اللَّهُ لَنَا عَلَى الذَّبِّ عَنْ حَوْزَتِهِ وَ الرَّمْيِ مِنْ وَرَاءِ حُرْمَتِهِ مُؤْمِنُنَا يَبْغِي بِذَلِكَ الْأَجْرَ وَ كَافِرُنَا يُحَامِي عَنِ الْأَصْلِ.
(نهج‌البلاغه، نامه ٩، بند ١- ٣)
امام على (ع): خويشاوندان همزادمان بر آن شدند كه پيامبرمان را بكشند و ريشه‌مان را بركنند. و در اين راه چه تصميم‌ها كه نگرفتند و چه كارها كه نكردند! زندگى خوش را حراممان كردند، فضاى بودنمان را به ترس و وحشت آكندند، پناهندگى به كوهى خشك را فشار آوردند و سرانجام برايمان آتش جنگ افروختند، در اين ميان اراده بى برگشت خداوند بر اين تعلق گرفت كه امتياز دفاع از حوزه توحيد و پاسدارى حرمتهايش از آن ما باشد، در اين تلاش مؤمنمان پاداش ديگر جهان را چشم داشت، و كافرمان با انگيزه حمايت از تبار در صحنه حضور مى‌يافت.
٨٢٢. رياست طلبى‌ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا يَرْجُو الْأَمْرَ لَهُ وَ يَعْطِفُهُ عَلَيْهِ دُونَ صَاحِبِهِ لَا يَمُتَّانِ إِلَى اللَّهِ بِحَبْلٍ وَ لَا يَمُدَّانِ إِلَيْهِ بِسَبَبٍ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَامِلُ ضَبٍّ لِصَاحِبِهِ وَ عَمَّا قَلِيلٍ يُكْشَفُ قِنَاعُهُ بِهِ وَ اللَّهِ لَئِنْ أَصَابُوا الَّذِي يُرِيدُونَ لَيَنْتَزِعَنَّ هَذَا نَفْسَ هَذَا وَ لَيَأْتِيَنَّ هَذَا عَلَى هَذَا. (نهج‌البلاغه، خطبه ١٤٨)
امام على (ع): طلحه و زبير، هريك به رهبرى خود اميد دارد و رياست را در رقابت با دوستش، به سوى خويش مى‌كشاند، چرا كه هيچ يك با رشته‌اى به خدا نمى‌پيوندند و به جاذبه‌اى حق سر نمى‌نهد.