فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٨٩
گروهى از لشگريان مولا، مصمم شدند كه به خوارج بپيوندند و در اين تصميم انگيزه اصليشان ترس از اميرمؤمنان- كه بر او درود باد- و نوعى احساس ناامنى بود. حضرت براى كسب اطلاع از وضع آنان مردى از ياران خويش را گسيل داشت و در بازگشتش پرسيد: «سرانجام احساس امنيت كردند و ماندند، يا با ترسى موهوم گريختند؟» مرد پاسخ داد: «نه، اى امير مؤمنان، آنها گريختند.» ٩٥. شناسايى نقاط ضعف دشمن ٨٠٣. ضعيف بودن نيرنگ دشمن الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفاً. (نساء/ ٧٦)
كسانى كه ايمان آوردهاند، در راه خدا كارزار مىكنند، و كسانى كه كافر شدهاند، در راه طاغوت مىجنگند. پس با ياران شيطان بجنگيد كه نيرنگ شيطان [در نهايت] ضعيف است.
٨٠٤. سست بنياد بودن ريشه دشمنان مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ. (عنكبوت/ ٤١)
مَثل كسانى كه غير از خدا را اولياى خود برگزيدند، مَثل عنكبوت است كه خانهاى براى خود انتخاب كرده، در حالى كه سستترين خانه ما خانه عنكبوت است اگر مىدانستند! ٨٠٥. شيطان تضعيف كننده روحيه دشمنان و ترساننده آنان إِنَّمَا ذلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِن كُنْتُم مُؤْمِنِينَ. (آلعمران/ ١٧٥)
در واقع، اين شيطان است كه دوستانش را مىترساند؛ پس اگر مؤمنيد، از آنان مترسيد و از من بترسيد.
توضيح: آيه درباره غزوه حمراء الاسد است. ابوسفيان افرادى را فرستاد تا به مسلمانان خبر دهند كه مشركان براى نابودى آنان مىآيند، ولى مؤمنان از آن خبر نترسيدند.
٨٠٦. فريب و مغرور ساختن دشمنان، بوسيله شيطان وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَاغَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَكُمْ فَلَمَّا تَرَاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنكُمْ إِنِّي أَرَى مَالاتَرَوْنَ إِنِّي أَخَافُ اللّهَ وَاللّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ. (انفال/ ٤٨)