٧٨٨. عدم جواز كشتن و گرفتن فديه از اسيران اهل قبله‌ وَ عَن عمر بن سعد باسناده قال: كَانَ مِن اهلِ الشّام بِصّفين رَجلٌ يُقال لَهُ الاصبغ بن ضظرار وَ كَان يَكون طَليعةً و مُسلَّحِة فَنَدَب لَهُ عَلىّ عليه‌السلام الاشتر فَاخَذَهُ اسيراً مِن غَيرِ ان يُقاتِل وَ كَان عَلىّ عليه‌السلام يَنهى عَن قَتل الاسير الكافِ فَجاء بهِ ليلًا وَ شَدًّ وَثاقَه وَ القاهُ مَعَ اضيافِه يَنتظر بِه الصَّباح، وَ كَان الاصبغ شاعراً مُفَوِّهاً فَايقَن بِالقَتل وَ نَام اصحابَه فَرَفع صَوتَه فَاسمع الاشتر ابياتاً يُذكر فيهَا حَالُه يَستعطفَه، فَغداً بِه الاشتر عَلى علىّ عليه‌السلام فقال: يَا اميرالمؤمنين هَذا رجلٌ مِن المُسلحةِ لَقيتهُ بِالامس وَ اللَّه لَو عَلِمتُ ان قَتله لَحقٌ قَتلتُه، وَ قَد بَاتَ عِندنا اللّيلةِ وَ حَرّكنا بِشعرهِ فَان كان فيِه القَتل فَاقتُله وَ ان غَضَبنا فيِه، وَ ان كُنتَ فِيه بِالخيار فَهَبه لَنا قَال: هُو لَكَ يَا مَالِك، فَذَا اصبتَ اسيراً فَلا تقتَلُه فَانّ اسير اهل القِبلة لا يُفادى وَ لَا يقتُل فَرَجع بهِ‌الاشتر الَى مَنزِلِه وَقَال: لَكَ مَااخذنا مَعَك لَيس لَكَ عِندَنا غَيرَهُ. (بحارالانوار، ٩٧/ ٣٨، ح ٣٧)
- عمر بن سعد مى‌گويد: در جنگ صفين، مردى از اهل شام، به نام اصبغ بن ضرار از طلايه‌داران و نگهبانان سپاه دشمن بود. على (ع) مالك اشتر را ماموريت داد تا وى را اسير كند و بياورد.
مالك اشتر او را بدون آن كه به وى آسيبى برساند يا قصد كشتن وى را داشته باشد، به اسارت درآورد؛ زيرا سيره على (ع) اين بود كه از كشتن اسيرى كه در حال جنگ نباشد نهى مى‌فرمود.
شب هنگام دست و پاى او را محكم بست و او را زمين انداخت و منتظر صبح شد. [تا امام (ع) تكليف او را مشخص كند] و (از آنجا كه) اصبغ شاعر سخنورى بود، (و) يقين داشت كه سرنوشت او مرگ است، در حالى كه ديگران خواب بودند صدايش را بلند كرد. مالك اشتر صداى او را شنيد كه اشعارى مى‌خواند كه بيانگر حال او در آن وضعيت بود و تقاضا مى‌كرد كه با او به مهربانى و عطوفت رفتار كنند. چون صبح شد مالك او را نزد على (ع) برد و گفت: اى امير مؤمنان اين مرد يكى از نگهبانان دشمن است كه من ديروز (به امر شما) او را يافتم. سوگند به خدا اگر مى‌دانستم كه كشتن او حق است او را مى‌كشتم. او ديشب نزد ما بود و با اشعارش ما را آزار مى‌داد پس اگر حكم شما درباره وى قتل است، پس او را بكشم و ما از او خيلى عصبانى هستيم و اگر در آن مخير هستيد پس او را به ما ببخش.
حضرت فرمود: (اسير) براى تو باشد اى مالك! پس هنگامى كه اسيرى يافتى او را نكش، زيرا نه بابت اسير اهل قبله مى‌توان فديه گرفت و نه مى‌توان او را كشت. مالك اشتر با آن اسير به جايگاهش آمد و آن‌گاه به او گفت: هرچه از تو گرفتيم مال خودت باشد و غير آن، چيزى نزد ما نيست.