فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٦٣
درود خدا بر او و بر خاندانش باد- به گاه نماز بر او با هفتاد تكبير امتيازش داد! و نيز آيا نمىبينى كه در راه خدا دستهاى گروهى قطع شد- و براى هر كدامشان امتيازى ويژه است- اما همين كه در خاندان ما چنين حادثهاى رخ داد، پرنده بهشت و صاحب دو بال لقبش دادند؟ و اگر نه اين بود كه خداوند انسان را از خودستايى نهى كرده است، از فضيلتهاى بسيارى ياد مىشد كه قلوب مؤمنان با آنها آشنا است و گوشهاى شنوا آن همه را پذيرا.
فَقُتِلَ عُبَيْدَةُ بْنُ الْحَارِثِ يَوْمَ بَدْرٍ وَ قُتِلَ حَمْزَةُ يَوْمَ أُحُدٍ وَ قُتِلَ جَعْفَرٌ يَوْمَ مُؤْتَةَ وَ أَرَادَ مَنْ لَوْ شِئْتُ ذَكَرْتُ اسْمَهُ مِثْلَ الَّذِي أَرَادُوا مِنَ الشَّهَادَةِ وَ لَكِنَّ آجَالَهُمْ عُجِّلَتْ وَ مَنِيَّتَهُ أُجِّلَتْ. (نهجالبلاغه، نامه ٩)
امام على (ع): چنين بود كه عبيده فرزند حارث در روز بدر، حمزه در روز احد و جعفر در جنگ موته كشته شدند، و كسى هم كه اگر مىخواستم او را نيز نام مىبردم، آهنگ شهادت داشت اما اجلِ آن ديگران زودتر رسيد و اجل او به تأخير افتاد.
إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي كُنْتُ وَلَّيْتُهُ أَمْرَ مِصْرَ كَانَ رَجُلًا لَنَا نَاصِحاً وَ عَلَى عَدُوِّنَا شَدِيداً نَاقِماً فَرَحِمَهُ اللَّهُ فَلَقَدِ اسْتَكْمَلَ أَيَّامَهُ وَ لَاقَى حِمَامَهُ وَ نَحْنُ عَنْهُ رَاضُونَ أَوْلَاهُ اللَّهُ رِضْوَانَهُ وَ ضَاعَفَ الثَّوَابَ لَهُ.
(نهجالبلاغه، نامه ٣٤)
امام على (ع): بى گمان مردى كه سرپرستى سياست مصر را بدو سپرده بودم، ما را مردى خيرانديش بود و بر دشمنان سخت و خشمگين. خدايش رحمت كناد، كه عمرش را در حالى به پايان برد و با مرگ روبهرو شد كه از او خشنود بوديم. خداى خشنودى خويش را ارزانىاش دارد و ثوابش را فزاينده كند.
أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مِصْرَ قَدِ افْتُتِحَتْ وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَدِ اسْتُشْهِدَ فَعِنْدَ اللَّهِ نَحْتَسِبُهُ وَلَداً نَاصِحاً وَ عَامِلًا كَادِحاً وَ سَيْفاً قَاطِعاً وَ رُكْناً دَافِعاً. (نهجالبلاغه، نامه ٣٥)
اما بعد، مصر سقوط كرد و محمد پسر ابىبكر- كه خدايش رحمت كناد- به شهادت رسيد. در پيشگاه خداوند او را فرزندى دلسوز، كارگزارى تلاشگر، شمشيرى برّا و ستونى از نيروى دفاعى خود مىشماريم.
٧٦٧. تسلّى دادن به بازماندگان شهيدان، با بشارت به حيات ابدى آنان وَلَا تَقُولُوا لِمَن يُقْتَلْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِن لَا تَشْعُرُونَ. (بقره/ ١٥٤)
و كسانى را كه در راه خدا كشته مىشوند، مرده نخوانيد؛ بلكه زندهاند، ولى شما نمىدانيد.