فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١٨
مَنْ فِيهِ الَيكُم، فَاذَا اجْتَمَعَ اطرافُكُمْ، و آبَتْ امْدادُكُمْ، وَانصَرَفَ فَلَكُم، فَأَلحِقُوا النَّاسَ بِقُوّادِهِم، وَأَحِكِمُوا تَعابِيهِمْ، وَ قَاتِلُوا وَاستَعِينُوا بِاللّهِ وَ اصْبِرُوا). (مستدرك الوسائل ١١/ ٨٣، ح ١٢٤٧٨)
امير مؤمنان (ع) فرمود: اگر دشمن، آهنگ شما كرد و به سويتان پيش آمد، جلوى راههاى ورودى، گودالهايى كه گرد لشكرگاه، كنده شده صف بكشيد. در آنجا ناگزير بايد دست به شمشير زد و صفها را محكم و استوار بداريد و به همان حالتى كه هستيد بمانيد، به چهرههاى دشمن خيره نشويد، و فزونى شماره آنها شما را نترساند و نگاهتان را به زمين بيندازيد، و اگر بر شما حملهور شدند زانو بزنيد و خويشتن را با سپر بپوشانيد. صفى محكم ببنديد كه خللناپذير باشد و دشمن نتواند در آن رخنه كند، و اگر پشت به شما كردند و پا به فرار نهادند با شمشيرها بر آنان حمله كنيد، و اگر پايدارى كردند شما هم به حال آمادهباش و مجهز، استوار باشيد و مقاومت كنيد، و اگر شكست خوردند، سوار بر اسبها شويد و آنها را تعقيب كنيد و بدانيد كه هيچ نيرويى نيست مگر از جانب خدا.
و اگر- پناه مىبرم به خدا- در ميان شما شكستى پديد آمد، دعا كنيد (و اللَّه اكبر بگوييد و به خدا و وعدههايش اعتماد كنيد) و كيفرى را كه به سرباز فرارى وعده داده شده به ياد آريد، و هركه را ديديد به دشمن، پشت كرده در حال فرار است، با شمشير يا چوبدستى بزنيد و با خشونت و عنف با او برخورد نماييد و او را سرزنش كنيد و (پرچمها را جمع كرده و ذخيره كنيد،) افراد چابك و چالاك رزمندگان شكستخورده و فرارى را فورا به جبهه بازگردانند و هركه به سوى شما، روان است بايد به لشكرگاه كوچ كند. پس هر وقت مردمان آمدند و به شما پيوستند و شكستخوردگان بازگشتند، نيروها را سازماندهى كرده به سرعت هركس را به فرمانده يگان خودش بسپاريد. چون آرايش لشكر را خوب استوار كرديد بجنگيد، و از خدا، يارى بخواهيد و پايدارى كنيد.» ٦٧١. سازماندهى نيروها، توسط پيامبر (ص)
عَن علىّ بن ابى طالبٍ (عليهم السلام): انَّ رَسُولَ اللّه (صلى اللَّه عليه وآله، [كان] اذَا لَقِىَ العَدُوَّ، عَبّأَ الرِّجَالَ وَ عَبَّأَ الخيلَ وَ عَبَّأَ الابِلَ، ثُمَّ يَقُولُ: اللّهُمَّ انتَ عَصَمْتِى وَ نَاصِرِى وَ مَانِعِى، اللّهُمُّ بِكَ اصوُل وَ بِكَ اقَاتِلُ. (مستدرك الوسائل، ١١/ ١٠٩، ح ١٢٥٥٣)
از على (ع) چنين روايت شده است: پيغمبر خدا (ص) هرگاه به دشمن مىرسيد، به نيروهاى خود، فرمان آمادهباش مىداد. همچنين اسبان و شتران را مهيا و سازماندهى مىكرد. و آنگاه مىفرمود:
پروردگارا! تويى نگهدارنده و ياور و بازدارنده من. پروردگارا! به (مدد تو) حمله مىبرم و مىجنگم.»