فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١٤
فَانْهَدْ بِمَنْ أَطَاعَكَ إِلَى مَنْ عَصَاكَ وَ اسْتَغْنِ بِمَنِ انْقَادَ مَعَكَ عَمَّنْ تَقَاعَسَ عَنْكَ فَإِنَّ الْمُتَكَارِهَ مَغِيبُهُ خَيْرٌ مِنْ مَشْهَدِهِ وَ قُعُودُهُ أَغْنَى مِنْ نُهُوضِهِ. (نهجالبلاغه، نامه ٤)
امام على (ع): اگر به سايه سار طاعت باز آمدند، همان كردهاند كه ما دوست مىداريم، اما اگر مجموعه جريانها به ستيز و سركشىشان كشيد، با نيروهاى زير فرمانت، بى درنگ به سركوبى عاصيان برخيز. با تكيه به نيروى داوطلبانى كه تن به پيروى تو دادهاند، بى نياز از كسانى باش كه يارى خويش را از تو دريغ مىدارند، زيرا كسى كه با فشار و به ناگزير در جبهه حاضر آيد، غيبتش بهتر از حضور، و نشستنش به از برخاستن باشد.
٦٦٣. عدم استفاده از نيروهاى ترسو در مأموريتهاى مهم - قَالَ عَلِىٌّ عليهالسلام: وَ لَا يَحِلُّ لِلْجَبَانِ انْ يَغْزُو لانَّه يَنْهَزِمُ سَرِيعاً، وَ لَكِنْ لَيَنْظُرْ مَا كَانَ يُرِيدُ انْ يَغْزُوَ بِهِ فَلْيُجَهَّزْ بِهِ غَيْرِهُ فَانَّ لَه مِثْلَ اجْرِهِ وَلا يَنْقُصُ مِنْ اجْرِهِ شَىءٌ. (بحارالانوار، ٩٧/ ٤٩، ح ١٦؛ دعائم الاسلام، ج ١، ص ٣٤٢)
- على (ع) فرمود: و بر انسان ترسو لازم نيست كه به ميدان جنگ، (خطّ مقدم) برود؛ زيرا خيلى زود شكست مىخورد. پس به جاى جنگيدن، (در عقبه جبهه) نيازمنديهاى رزمندگان را برآورد، (زيرا) اجر او مانند اجر كسى است كه وى او را تجهيز كرده و به ميدان فرستاده است، بدون آن كه از اجر آن رزمنده چيزى كاسته شود.
قَالَ رَسُولُ اللّه (صلى اللَّه عليه و آله): مَنْ احسَّ مِنْ نَفْسِهِ جُبْناً فَلا يَغْزُ). (مستدرك الوسائل، ١١/ ١٢٥، ح ١٢٦٠٤)
رسول خدا (ص) فرمود: هركه احساس كند كه از جان خود ترس دارد، نبايد قدم به نقاط حساس ميدان جنگ بگذارد.
٧٧. ارزيابى و ارزشيابى ٦٦٤. ارزيابى طالوت از نيروهاى تحت امر فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللّهَ مُبْتَلِيكُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ. (بقره/ ٢٤٩)
و چون طالوت با لشكريان [خود] بيرون شد، گفت: خداوند شما را به وسيله رودى خواهد