فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١١
توضيح: كوفيان به علت نداشتن بصيرت سياسى و شناخت حق و باطل به مخالفت با اميرمؤمنان در امر حكميت برخواسته بودند.
٦٥٩. تقدّم جان خود بر جان فرماندهى كل، و ترس از مرگ مَاكَانَ لْأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِنَ الْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا عَن رَسُولِ اللّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَن نَفْسِهِ. (توبه/ ١٢٠)
مردم مدينه و باد فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ٤١٩ ٧٩. سازماندهى ص : ٤١٧ يه نشينان را نَرَسد كه از [فرمان] پيامبر خدا (ص) سرباز زنند و جان خود را عزيزتر از جان او بدانند؛ وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌ فَإِذَا أُنزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا الْقِتَالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَرَضٌ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَأَوْلَى لَهُمْ. (محمد/ ٢٠)
كسانى كه ايمان آوردهاند مىگويند: چرا سورهاى نازل نمىشود [كه در آن فرمان جهاد باشد؟] امّا هنگامى كه سوره واضح و روشنى نازل مىگردد كه در آن سخنى از جنگ است، منافقان بيماردل را مىبينى كه همچون كسى كه در آستانه مرگ قرار گرفته به تو نگاه مىكنند؛ پس مرگ و نابودى براى آنان سزاوارتر است.
فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَن تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ فَعَسَى اللّهُ أَن يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ فَيُصْبِحُوا عَلَى مَا أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ نَادِمِينَ. (مائده/ ٥٢)
مىبينى كسانى كه در دلهايشان بيمارى است، در [دوستى] با آنان شتاب مىورزند.
مىگويند: مىترسيم به ما حادثه ناگوارى برسد. اميد است خدا از جانب خود فتح يا امر ديگرى را پيش آورد، تا [درنتيجه، آنان] از آنچه در دل خود نهفته داشتهاند، پشيمان گردند.
أَلَا تُقَاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُم بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَتَخْشَوْنَهُمْ فَاللّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَوْهُ إِن كُنتُم مُؤْمِنِينَ. (توبه/ ١٣)
چرا با گروهى كه سوگندهاى خود را شكستند و بر آن شدند كه فرستاده [خدا] را بيرون كنند و آنان بودند كه نخستين بار [جنگ را] با شما آغاز كردند، نمىجنگيد؟ آيا از آنان مىترسيد؟ با اينكه اگر مؤمنايد خدا سزاوارتر است كه از او بترسيد.
الْبُخْلُ عَارٌ وَ الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ ... (نهجالبلاغه، حكمت ٣)
امام على (ع): بخل مايه ننگ است و بزدلى نشانه كمبود