امّا هنگامى كه سوره واضح و روشنى نازل مى‌گردد كه در آن سخنى از جنگ است، منافقان بيماردل را مى‌بينى كه همچون كسى كه در فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات ٢٣١ ٤٥. آمادگى رزمى ص : ٢٣٠ آستانه مرگ قرار گرفته به تو نگاه مى‌كنند؛ پس مرگ و نابودى براى آنان سزاوارتر است.
٣٢٤. ترس و هراس منافقان از رزمندگان اسلام، بيش از ترس از خدا لَأَنتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِم مِنَ اللَّهِ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَفْقَهُونَ. (حشر/ ١٣)
شما قطعاً در دلهاى آنان بيش از خدا مايه هراسيد، چرا كه آنان مردمانى‌اند كه نمى‌فهمند.
٣٢٥. موافقت منافقان با درخواست دشمنان مهاجم‌ وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِم مِنْ اقْطَارِهَا ثُمَّ سُئِلُوا الْفِتْنَةَ لَآتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوا بِهَا إِلَّا يَسِيراً. (احزاب/ ١٤)
و اگر از اطراف [مدينه‌] مورد هجوم واقع مى‌شدند و آنگاه آنان را به ارتداد مى‌خواندند، قطعاً آن را مى‌پذيرفتند و جز اندكى [در اين كار] درنگ نمى‌كردند.
٣٢٦. نداشتن ايمان، عامل جهادگريزى منافقان‌ إِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ لَايُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوبُهُمْ فَهُمْ فِي رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُونَ.
(توبه/ ٤٥)
تنها كسانى از تو اجازه مى‌خواهند [به جهاد نروند] كه به خدا و روز بازپسين ايمان ندارند و دلهايشان به شك افتاده و در شك خود سرگردانند.
٣٢٧. راحت‌طلبى و پرهيز از سختى‌هاى جنگ، از خصائص منافقان‌ لَوْ كَانَ عَرَضاً قَرِيباً وَسَفَراً قَاصِداً لَاتّبَعُوكَ وَلكِن بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَسَيَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْ يُهْلِكُونَ أَنْفُسَهُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ. (توبه/ ٤٢)
اگر مالى در دسترس و سفرى [آسان و] كوتاه بود، قطعاً پى تو مى‌آمدند، ولى آن راه پرمشقت بر آنان دور مى‌نمايد و به زودى به خدا سوگند خواهند خورد كه اگر مى‌توانستيم حتماً با شما بيرون مى‌آمديم، [با سوگند دروغ‌] خود را به هلاكت مى‌كشانند و خدا مى‌داند كه آنان سخت دروغ مى‌گويند.
وَإِنَّ مِنكُمْ لَمَن‌لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ‌أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُن مَعَهُمْ شَهِيداً. (نساء/ ٧٢)
و قطعاً از ميان شما كسى است كه كندى به خرج دهد؛ پس اگر آسيبى به شما رسد، گويد:
راستى خدا بر من نعمت بخشيد كه با آنان حاضر نبودم.