فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥١
شگفتا! از من خواستند به ميدان نبرد آيم و برابر نيزههاى آنان قرار گيرم و ضربتهاى شمشير آنها را تحمّل كنم! گريه كنندگان بر آنها بگريند! تاكنون كسى مرا از جنگ نترسانده، و از ضربت شمشير نهراسانده است! من به پروردگار خويش يقين داشته و در دين خود شكّ و ترديدى ندارم.
٢٢٧. رياست و قدرتطلبى طلحه و زبير از علل ديگر جنگ جمل كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا يَرْجُو الْأَمْرَ لَهُ وَ يَعْطِفُهُ عَلَيْهِ دُونَ صَاحِبِهِ لَا يَمُتَّانِ إِلَى اللَّهِ بِحَبْلٍ وَ لَا يَمُدَّانِ إِلَيْهِ بِسَبَبٍ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا حَامِلُ ضَبٍّ لِصَاحِبِهِ وَ عَمَّا قَلِيلٍ يُكْشَفُ قِنَاعُهُ بِهِ وَ اللَّهِ لَئِنْ أَصَابُوا الَّذِي يُرِيدُونَ لَيَنْتَزِعَنَّ هَذَا نَفْسَ هَذَا وَ لَيَأْتِيَنَّ هَذَا عَلَى هَذَا قَدْ قَامَتِ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ فَأَيْنَ الُمحْتَسِبُونَ فَقَدْ سُنَّتْ لَهُمُ السُّنَنُ وَ قُدِّمَ لَهُمُ الْخَبَرُ وَ لِكُلِّ ضَلَّةٍ عِلَّةٌ وَ لِكُلِّ نَاكِثٍ شُبْهَةٌ وَ اللَّهِ لَا أَكُونُ كَمُسْتَمِعِ اللَّدْمِ يَسْمَعُ النَّاعِيَ وَ يَحْضُرُ الْبَاكِيَ ثُمَّ لَا يَعْتَبِرُ. (نهجالبلاغه، خطبه ١٤٨)
هر كدام از طلحه و زبير، اميدوار است كه حكومت را به دست آورد، و ديده به آن دوخته و رفيق خود را به حساب نمىآورد. آن دو، نه رشتهاى الهى را چنگ زدند و نه با وسيلهاى به خدا روى آوردند. هر كدام بار كينه رفيق خود را بر دوش مىكشد، كه به زودى پرده از روى آن كنار خواهد رفت.
به خدا سوگند! اگر به آنچه مىخواهند برسند، اين جان آدم را مىگيرد و آن، اين را از پاى در مىآورد، هم اكنون گروهى سركش و نافرمان به پا خاستهاند (ناكثين) پس خداجويان حسابگر كجايند؟ سنّت پيامبر (ص) برايشان بيان گرديد و اخبار امروز را به آنان گفتهاند، در حالى كه براى هر گمراهى علّتى و براى هر عهدشكنى بهانهاى وجود دارد.
سوگند به خدا! من آن كس نيستم كه صداى گريه، و بر سر و سينه زدن براى مرده، و نداى فرشته مرگ را بشنود و عبرت نگيرد.
٢٢٨. اقدام اميرمؤمنان (ع) براى سركوبى شورشگران جمل (ناكثين)
أَلَا وَ إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ جَمَعَ حِزْبَهُ وَ اسْتَجْلَبَ خَيْلَهُ وَ رَجِلَهُ وَ إِنَّ مَعِي لَبَصِيرَتِي مَا لَبَّسْتُ عَلَى نَفْسِي وَ لَا لُبِّسَ عَلَيَّ وَ ايْمُ اللَّهِ لَأُفْرِطَنَّ لَهُمْ حَوْضاً أَنَا مَاتِحُهُ لَا يَصْدُرُونَ عَنْهُ وَ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ.
(نهجالبلاغه، خطبه ١٠)
امام على (ع): آگاه باشيد كه شيطان حزب خود را جمع كرده و سواره و پيادههاى لشكر خود را فراخوانده است! امّا من آگاهى لازم به امور را دارم، نه حق را پوشيده داشتم، و نه حق بر من پوشيده ماند.