وَأُخْرَى‌ لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيراً. (فتح/ ٢١)
و [غنيمتهاى‌] ديگر [ى نيز هست‌] كه شما بر آنها دست نيافته‌ايد [و] خدا بر آنها نيك احاطه دارد، و همواره خداوند بر هر چيزى تواناست.
١٩٣. عذرخواهى متخلفان از صلح حديبيه‌ سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَّا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ قُلْ فَمَن يَمْلِكُ لَكُم مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِنْ أَرَادَ بِكُمْ ضَرّاً أَوْ أَرَادَ بِكُمْ نَفْعَاً بَلْ كَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيراً. (فتح/ ١١)
بر جاى ماندگان باديه نشين به زودى به تو خواهند گفت: «اموال ما و كسانمان مارا گرفتار كردند، براى ما آمرزش بخواه.» چيزى را كه در دلهايشان نيست بر زبان خويش مى‌رانند. بگو:
اگر خدا بخواهد به شما زيانى يا سودى برساند چه كسى در برابر او براى شما اختيار چيزى را دارد؟ بلكه (اين) خداست كه به آنچه مى‌كنيد همواره آگاه است.
١٩٤. علل تخلف، بدگمان به خدا، دنياطلبى و ...
بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَن يَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى‌ أَهْلِيهِمْ أَبَداً وَزُيِّنَ ذلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَظَنَنتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَكُنتُمْ قَوْماً بُوراً. (فتح/ ١٢)
(نه چنان بود) بلكه پنداشتيد كه پيامبر و مؤمنان هرگز به خانمان خود برنخواهند گشت و اين (پندار) در دلهايتان نمودى خوش يافت، و گمان بد كرديد، و شما مردمى در خور هلاكت بوديد.
١٩٥. پيامد تخلف، محروم شدن از غنايم و شركت در جهاد سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَى‌ مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْكُمْ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُوا كَلَامَ اللَّهِ قُل لَن‌تَتَّبِعُونَا كَذلِكُمْ قَالَ‌اللَّهُ مِن قَبْلُ فَسَيَقُولُونَ بَلْ‌تَحْسُدُونَنَا بَلْ كَانُوا لَايَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا. (فتح/ ١٥)
چون به [قصد] گرفتن غنايم روانه شديد، به زودى بر جاى ماندگان خواهند گفت: بگذاريد ما [هم‌] به دنبال شما بياييم. [اين گونه‌] مى‌خواهند دستور خدا را دگرگون كنند. بگو «هرگز از پى ما نخواهيد آمد. آرى، خدا از پيش درباره شما چنين فرموده. پس به زودى خواهند گفت: (نه) بلكه بر ما رشك مى‌بريد [نه چنين است‌] بلكه جز اندكى در نمى‌يابند.
١٩٦. دعوت به جهاد با مشركان، آزمايش متخلفان پشيمان‌ قُل لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى‌ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ فَإِن تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْراً حَسَناً وَإِن تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُم مِن قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَاباً أَلِيماً. (فتح/ ١٦)