٢٦. صلح حديبيه‌ پيمان «صلح حديبيه» در سال ششم هجرى به وقوع پيوست. پس از شكست سپاه احزاب و پيروزى مسلمانان بر يهوديان مدينه در سال پنجم ه، موقعيت مناسبى براى مسلمانان پيش آمد تا از حالت دفاعى به حالت تهاجمى تغيير روش دهند.
پيامبر (ص) به همراه ١٤٠٠ نفر كه فقط سلاح مسافر (يك شمشير) همراه داشتند به سوى مكه جهت زيارت خانه خدا حركت كردند. در «ذوالحليفه» مُحرِم شده و در منطقه حديبيه (٢٢ كيلومترى مكه) اردو زدند.
قريش كه از حركت رسول خدا (ص) آگاه شد، خالد بن وليد را با دويست سواره نظام به منطقه اعزام كرد تا جلوى ورود مسلمانان به مكه را بگيرند. مشركان در پى جنگ افروزى بودند. از اين رو، پيامبر (ص) از مسلمانان بيعت گرفت كه به بيعت رضوان معروف شد.
سرانجام پس از رايزنى‌ها و مذاكرات، پيمان صلحى بين طرفين به امضاء رسيد كه آثار و بركات فراوانى براى اسلام و مسلمانان به ارمغان آورد. پيامبر (ص) دستور به ذبح قربانى‌ها داد و خود سرتراشيد و از احرام خارج شد. و پس از نوزده روز به مدينه بازگشت.
١٨٥. صلح حديبيه، فتحى بزرگ‌ إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً. (فتح/ ١)
ما تو را پيروزى بخشيديم (چه) پيروزى درخشانى! توضيح: پيمان صلح حديبيه بستر سياسى و امنيتى مناسبى را براى مسلمانان فراهم ساخت كه فتح مكه و مسلمان شدن بسيارى از مشركان از نتايج پربار آن بود.
لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطاً مُسْتَقِيماً وَيَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً. (فتح/ ٣- ٢)
تا خداوند از گناه گذشته و آينده كه به تو نسبت مى‌دادند (و حقانيت تو را ثابت نموده) و نعمت خود را بر تو تمام گرداند و تو را به راهى راست هدايت كند. و تو را به نصرتى ارجمند يارى نمايد.
١٨٦. صلح حديبيه، تدبير الهى و زمينه ساز ورود مؤمنان به مسجد الحرام‌ لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً. (فتح/ ٢٧)