فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٦
١٥٩. يادآورى پيروزى بزرگ جنگ بدر، جهت تقويت روحيه رزمندگان يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللّهَ وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ. (مائده/ ١١)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، نعمت خدا را برخود، ياد كنيد؛ آنگاه كه قومى آهنگ آن داشتند كه بر شما دست يازند، و خدا دستشان را از شما كوتاه داشت. و از خدا پروا داريد، و مؤمنان بايد، تنها، بر خدا توكل كنند.
١٦٠. شايعات و جنگ روانى دشمن و فضل الهى در خنثى سازى آن وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا.
(نساء/ ٨٣)
و چون خبرى [حاكى] از ايمنى يا وحشت به آنان برسد، انتشارش دهند؛ و اگر آن را به پيامبر و اولياى امر خود ارجاع كنند، قطعاً از ميان آنان كسانى هستند كه [مىتوانند درست و نادرست] آن را دريابند، و اگر فضل خدا و رحمتِ او بر شما نبود، مسلّماً جز [شمارِ] اندكى، از شيطان پيروى مىكرديد.
توضيح: ابوسفيان، نعيم بن مسعود را به مدينه فرستاد تا با جعل شايعات در ميان مردم ترس افكنده آنان را از رفتن به ميعاد گاه جنگ باز دارد. (الميزان، ٥/ ٢٤)
١٦١. تكليف پيامبر (ص) در جنگ بدر صغرى فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللّهُ أَن يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا. (نساء/ ٨٤)
پس در راه خدا پيكار كن؛ جز عهدهدارِ شخص خود نيستى. و [لى] مؤمنان را [به مبارزه] برانگيز؛ باشد كه خداوند آسيب كسانى را كه كفر ورزيدهاند [از آنان] بازدارد، و خداست كه قدرتش بيشتر و كيفرش سختتر است.
توضيح: با نزديك شدن روز موعود در بدر صغرى، پيامبر (ص) مردم را فراخواند، اما آنان [در ابتدا به دليل جنگ روانى دشمن] سستى ورزيدند، آنگاه خداوند اين آيه را نازل كرد.
(مجمع البيان، ٣- ٤/ ١٢٨)