فرهنگ موضوعى جهاد در آيينه آيات و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٣
آنگاه كه مىگريختيد و دور مىشديد و به هيچ كس توجه و التفات نمىكرديد و پيامبر در پى شما مىخواندتان؛ پس شما را در برابر اندوهى، اندوهى [ديگر] سزا داد، تا برآنچه از دست داديد و بر آنچه به شما رسيد، اندوهگين مشويد و خدا بدانچه مىكنيد آگاه است.
١٥٢. گمانهاى ناروا بردن به وعدههاى الهى وَطَائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ هَل لَنَا مِنَ الأَمْرِ مِنْ شَيءٍ قُلْ إِنَّ الأَمْرَ كُلَّهُ لِلّهِ يُخْفُونَ فِي أَنْفُسِهِم مَا لَا يُبْدُونَ لَكَ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الأَمْرِ شَيءٌ مَا قُتِلْنَا هاهُنَا قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَى مَضَاجِعِهِمْ وَلِيَبْتَلِيَ اللّهُ مَا فِي صُدُورِكُمْ وَلُيمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ. (آلعمران/ ١٥٤)
و گروهى [تنها] در فكر جان خود بودند؛ و در باره خدا، گمانهاى ناروا، همچون گمانهاى [دوران] جاهليت مىبردند. مىگفتند: آيا ما را در اين كار اختيارى هست؟ بگو: سر رشته كارها [شكست و پيروزى] يكسر به دست خداست. آنان چيزى را در دلهايشان پوشيده مىداشتند كه براى تو آشكار نمىكردند. مىگفتند: اگر ما را در اين كار اختيارى بود، [و وعده پيامبر واقعيت داشت] در اينجا كشته نمىشديم. بگو: اگر شما در خانههاى خود هم بوديد، كسانى كه كشته شدن بر آنان نوشته شده، قطعاً [با پاى خود] به سوى قتلگاه خويش مىرفتند. و [اينها] براى اين است كه خداوند، آنچه را در دلهاى شماست، [در عمل] بيازمايد؛ و آنچه را در قلبهاى شماست، پاك گرداند؛ و خدا به راز سينهها آگاه است.
١٥٣. دلدارى خداوند به پيامبر (ص)
وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَن يَضُرُّوا اللّهَ شَيْئاً يُرِيدُ اللّهُ أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظّاً فِي الآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ. (آلعمران/ ١٧٦)
و كسانى كه در كفر مىكوشند، تو را اندوهگين نسازند؛ كه آنان هرگز به خدا هيچ زيانى نمىرسانند. خداوند مىخواهد در آخرت براى آنان بهرهاى قرار ندهد، و براى ايشان عذابى بزرگ است.
١٥٤. نزول امدادهاى غيبى، پس از بازگشت گروهى به ميدان جنگ ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُم مِن بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُعَاسَاً يَغْشَى طَائِفَةً مِنكُمْ. (آلعمران/ ١٥٤)
سپس [خداوند] بعد از آن اندوه، [شكست و فرار مسلمانان] آرامشى [بهصورت] خواب سبكى، بر شما فرو فرستاد كه گروهى از شما را فرا گرفت.