١٤٢. سرزنش خداوند از تصميم دو گروه از پيكار گران احد براى انصراف از جنگ‌ إِذْ هَمَّت طَائِفَتَانِ مِنكُمْ أَن تَفْشَلَا وَاللّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ. (آل‌عمران/ ١٢٢)
آن هنگام كه دو گروه از شما بر آن شدند كه سستى ورزند با آنكه خدا ياورشان بود؛ و مؤمنان بايد، تنها، بر خدا توكل كنند.
توضيح: پس از جدا شدن منافقان از لشكر اسلام و بازگشت به مدينه، دو طائفه بنو سلمه از قبيله اوس و بنو حارثه از قبيله خزرج نيز تصميم گرفتند از لشكر اسلام جدا شوند. ليكن خيلى زود از تصميم خود بازگشته، همراه لشكر عازم جبهه احد شدند. (نمونه ٣/ ٦٨)
١٤٣. يكسان نبودن مجاهدان شركت كننده در جنگ احد با قاعدان‌ أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّهِ كَمَنْ بَاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ. (آل‌عمران/ ١٦٢)
آيا كسى كه در راه رضاى خدا قدم بردارد، چون كسى است كه به خشمى از خدا دچار گرديده و جايگاهش جهنم است؟ و چه بد بازگشتگاهى است.
هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللّهِ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ. (آل‌عمران/ ١٦٣)
[هر يك از] ايشان را نزد خداوند درجاتى است، و خدا به آنچه مى‌كنند، بيناست. ١٤٤. لزوم اطاعت پذيرى (از فرماندهى كلّ قوا)
وَأَطِيعُوا اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَاتَنَازَعُو افَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ.
(انفال/ ٤٦)
و از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد و با هم نزاع مكنيد كه سست شويد و مهابت شما از بين برود و صبر كنيد، كه خدا با شكيبايان است.
١٤٥. جنگ احد، عرصه آزمايش الهى‌ وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ. (آل‌عمران/ ١٦٦)
و روزى كه [در احد] آن دو گروه با هم برخورد كردند، آنچه به شما رسيد، به اذن خدا بود [تا شما را بيازمايد] و مؤمنان را معلوم بدارد.
مَا كَانَ اللّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى‌ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى‌ يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلكِنَّ اللّهَ يَجْتَبِي مِن رُسُلِهِ مَن يَشَاءُ فَآمِنُوا بِاللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ. (آل‌عمران/ ١٧٩)