مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٨٩ - حقيقت و ماهيت دنيا براى انسان
آشاميدن، مسكن و لباس است، بنا بر اين به مقدارى كه نياز انسانى ايجاب مىكند، در حدى كه شخص را براى اطاعت خدا و تقواى الهى يارى كند، از آنها استفاده مىكند، چون اين مقدار مربوط به دنيا نيست. و هر كسى كه درجه معرفت و آگاهى او بيشتر و يقينش كاملتر است، بيشتر از ديگران، از نعمتهاى دنيا بر حذر است، به حدّى كه حضرت عيسى (ع) وقت خواب سر خود را بر سنگ مىنهاد، و بعد از خواب آن را دور مىانداخت، چون شيطان براى او مجسّم شده و او را دنيا طلب خوانده بود، و به حدّى كه حضرت سليمان در زمان قدرت خود، به مردم غذاهاى لذيذ را مىخوراند، اما خود نان جوين مىخورد، و به اين ترتيب، سلطنت را وسيله آزمون و رياضتى براى خود قرار داده بود، و به همين دليل خداوند متعال دنيا را از پيامبر ٦ دور ساخته بود، و آن بزرگوار چند روز، در حالى مىگذراند، كه از گرسنگى، سنگ بر شكمش مىبست، و براى همين بود كه خداوند متعال، گرفتارى و مصيبت را بر انبيا و اوصيا و پس از آنها بر بهترينها و بهتران، مسلط كرده بود، تمام اينها به خاطر توجه و عنايت به ايشان و منّتى بر ايشان بود، تا در آخرت بهره و نصيب بيشترى داشته باشند، همان طورى كه يك پدر مهربان فرزندش را از ميوهها و غذاهاى لذيذ منع مىكند و به دليل علاقهاى كه به او دارد و نه به خاطر بخل نسبت به او، او را وادار به تحمّل رنج خون گرفتن و حجامت (٣) مىكند، پس آنچه از اين امكانات دنيايى به مقدار نياز مورد استفاده قرار مىگيرد به منظور كمك به تقوا و اطاعت پروردگار و در حقيقت براى خداست، هر چند كه به ظاهر، صورت دنيايى دارد، و تمام آنچه از مال و منال دنيا به قصد لذّت و فخرفروشى به ديگران باشد، براى دنياست، نه براى خدا و آنچه به خاطر تقوا و اجراى فرمان خدا باشد، براى خداست.
پيامبر ٦ فرمود: هر كس حلال دنيا را براى فزونطلبى و فخرفروشى بخواهد، خدا را ملاقات خواهد كرد در حالى كه از او خشمناك است، و هر كس آن را- به منظور حفظ آبرو از دريوزگى و خويشتن دارى- بطلبد، روز