مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ١٤٨ - سرزنش ديگران

دوستش را براى هر گناهى مورد سرزنش قرار دهد، دشمن زياد خواهد داشت.

ابن مسعود در حديث مرفوعى از پيامبر ٦ نقل مى‌كند: «به خدايى كه جان من در دست قدرت اوست، كسى مسلمان نيست مگر اينكه دل و زبانش سالم باشد و همسايه‌اش از گزند وى محفوظ باشد.» پرسيدند: چه گزندى؟ فرمود:

«از جور و ستم او.» (٦٣) فرقد مى‌گويد: دنيا را دايه و آخرت را مادر خود قرار دهيد، آيا نمى‌بينيد كه كودك وقتى كه نگران است، و توجّه پيدا مى‌كند، خود را به آغوش مادر مى‌افكند و دايه را ترك مى‌كند.

هرم بن حيان (٦٤) مى‌گويد: شخص بزرگوار و با شخصيّت نه دنيا را بر آخرت ترجيح مى‌دهد، و نه خدا را معصيت مى‌كند.

شاعرى مى‌گويد: من بمانند شب، سپرى مقاوم و شجاع نديده‌ام، هر گاه چيره شود، زود سپرى مى‌گردد، اگر نه عابدى آن را به عبادت مى‌گذراند. (٦٥) يزيد رقاشى مى‌گويد: روزهاى مهمّ تو سه روز است: يكى روزى كه تو به دنيا آمدى، و يكى روزى كه سرازير قبر مى‌شوى، و روزى كه در پيشگاه خدا حاضر مى‌شوى، واى از آن روز كوتاه در برابر اين دو روز طولانى! جمعى از فقها و زهّاد، نزد رابعه عدويه اجتماع كرده بودند، و همه از دنيا بد گفتند، او خاموش بود، وقتى كه آنها حرفشان را زدند، رابعه خطاب به آنها كرد و گفت: هر كس چيزى را زياد دوست دارد،- چه به ستايش و چه به نكوهش- زياد ياد مى‌كند حال اگر دنيا در دل شما چيزى به حساب نمى‌آيد چرا اين قدر از هيچ چيز ياد مى‌كنيد! هر گاه دنيا، دين شخص را لطمه نزند، پس آنچه از مال دنيا را از دست بدهد، ضرر ندارد. (٦٦) داود طائى مى‌گويد: شب و روز، تنها مرحله‌هايى هستند، پايان سفر نزديك است، و امر مردن، با شتابتر از اينهاست، و گويا مرگ تو را غافلگير