مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٥١٧ - سخن عارفان كنار جنازهها و در گورستان

روزى است كه مرا در قبرم مى‌نهيد؟ امام جعفر بن محمد الصّادق (ع) وقتى كه شبانگاه به قبرستان مى‌رفت مى‌گفت: اى اهل قبور! چه شده است كه هر چه شما را صدا مى‌زنم، جواب نمى‌دهيد؟ آنگاه مى‌فرمود: به خدا سوگند ميان آنها و پاسخ گفتن فاصله افتاده است! و گويا ما هم نظير ايشان خواهيم شد، و بعد رو به قبله مى‌ايستاد تا طلوع آفتاب. (٤) يكى از بزرگان بارها مى‌گفت: اى خفته در دل خاك و تنها مانده در قبر، و اى كه در زير زمين با اعمال خود، انس گرفته‌اى! كاش مى‌دانستم كه به كدام عملت خوشحال و از كدام دوستت شادمانى، آنگاه گريه مى‌كرد به حدى كه دستارش را با اشك چشم تر مى‌كرد و مى‌گفت: به خدا قسم كه به اعمال شايسته‌اش شاد و از دوستانى كه در راه اطاعت خدا او را يارى كردند، شادمان است. و او همواره به قبرها مى‌نگريست و بشدت نعره مى‌كشيد! يكى از بزرگان مى‌گويد: هر كس به قبرستان گذر كند و در انديشه خود نباشد، و براى اهل قبور دعا نكند هم به خود و هم به ايشان خيانت كرده است.

يكى از بزرگان مى‌گفت: اى مادر كاش مرا نزاييده بودى كه پسرت مدت درازى بايد در دل قبر زندانى شود و بعد از آن، از آنجا نيز كوچ كند.

يكى از بزرگان مى‌گفت: اى فرزند آدم، آفريدگارت تو را به سراى امن [بهشت‌] دعوت كرده است، حال ببين كه از كجا پاسخ خواهى داد، اگر از دنيا پاسخ دهى و از دنيا [با عمل صالح‌] بروى، وارد آنجا مى‌شوى اما اگر از قبر پاسخ دهى [يعنى غافل بميرى‌] وارد نخواهى شد.

بعضى از بزرگان وقتى كه وارد قبرستان مى‌شدند، مى‌گفتند: اى قبرستان چه ظاهر خوبى دارى امّا گرفتاريها در دل تو است! بزرگى آنگاه كه شب پرده تاريكى خود را مى‌افكند. به قبرستان مى‌رفت و مى‌گفت: اى اهل قبور شما مرديد واى از مردن! و شما نتيجه اعمالتان را ديديد،