مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٤٦٩ - كيفيت انديشه در آفرينش

سپس او را به صورت نطفه‌اى در محلّى استوار ساختيم، و بعد آن نطفه را خون بسته گردانيديم (٩).» در قرآن مجيد كلمه نطفه را تكرار فرموده است تا دقت و انديشه بيشترى در معناى آن شود، مبادا كه از آن غفلت شود، اكنون در باره نطفه بينديش كه قطره آب نجسى است، اگر ساعتى در معرض هوا قرار گيرد، فاسد و گنديده شود، چگونه خداوند از ميانه پشت و استخوانهاى سينه بيرون آورده است، و چگونه انس و محبّت در دلها افكنده، و چطور با زنجير شهوت آنها را به طرف هم كشيده است و چگونه نطفه از مرد با حركت و جنبش بيرون زده و از آن طرف خون حيض از ژرفاى پى‌ها پذيراى آن شده و با هم در رحم زن در آميخته‌اند، سپس چگونه مولود از نطفه آفريده شده و با آب حيض سير و سيرآب شده، رشد و نمو كرده و بزرگ شده است؟ و چگونه نطفه را كه سفيد روشن بود، به صورت خون بسته سرخ درآورده است؟ و بعد چگونه اجزاء نطفه كه مثل هم بودند بطور برابر به صورت استخوانها، اعصاب، پيها، عروق و مويرگها و گوشت، تقسيم كرده است؟! آنگاه چگونه از آنها گوشت، عصب، پى و ديگر اعضاى ظاهرى را تركيب و تنظيم كرده است؟

سر را كروى و گوش و چشم و بينى، دهن و ساير منافذ بدن را شكافته است، سپس دست و پا را كشيده و در انتهاى آنها انگشتها و انگشتها را تقسيم به بند انگشتان كرده است، و بعد اعضاى درون بدن را ببين چگونه، قلب، معده، كبد، سپرز، رحم، مثانه و روده‌ها را به شكل مخصوص و اندازه معيّن تنظيم كرده است؟! وانگهى چگونه هر يك از اين اعضا را به اجزايى تقسيم كرده است؛ چشم را از هفت بخش و براى هر بخشى ويژگى خاص و وضع مخصوصى است كه اگر قسمتى از اينها تباه شود و يا صدمه ببيند، تمام چشم از كار مى‌افتد، پس اگر ما در باره شگفتيهايى كه در يك يك اين اعضا وجود دارد بينديشيم، عمرمان كفاف نمى‌دهد! اكنون استخوانها را در نظر بگيريد، اينها اجسام محكم و سختى هستند،