كلمات پروردگارم، مداد شود، هر آينه آن دريا به پايان رسد، پيش از آن كه كلمات پروردگارم به آخر رسد، هر چند كه همانند آن دريا را كمك آن بياوريم (١٥)» افعال پروردگار فراوان است و ما كمترين، كوچكترين و ناچيزترين آنها را بازگو مى‌كنيم و در عجايب آن مى‌نگريم. كمترين مخلوقات زمين است كه با تمام آنچه در زمين است نسبت به ملكوت آسمانها كمترين و ناچيزترين چيز است، زيرا تو اگر كره زمين را از نظر ماده و عظمت وجودى در نظر بگيرى خورشيد- با حجم كوچكى كه مى‌بينى- چندين برابر زمين است، حال كوچكى زمين را نسبت به خورشيد در نظر بگير، و بعد كوچكى خورشيد را نسبت به كهكشانى كه اين منظومه در آن جا گرفته است، بسنج كه هيچ قابل مقايسه نيست! و اين منظومه در آسمان چهارم قرار گرفته است كه نسبت به آسمانهاى بالاتر و بعد تمام هفت آسمان در برابر كرسى مانند انگشترى كه در فلاتى باشد، و كرسى در برابر عرش همين طور است (١٦) و اين مطالب نظر به اندازه و مقادير ظاهرى است كه چقدر زمين نسبت به تمام آنها ناچيز است، بلكه نسبت به درياها (١٧) چقدر كوچك است، رسول خدا ٦ فرموده است: زمين در ميان اقيانوس (١٨) همچون اصطبل و جاى بستن دامها، نسبت به تمام كره زمين است (١٩)! و اين با مشاهده و آزمايش شناخته شده است، و از سويى واضح است كه آن مقدار از زمين كه بيرون آمده از آب است همچون جزيره كوچكى نسبت به تمام زمين است و بعد به مخلوقات روى زمين توجّه كن! به جانداران ديگر و ببين نسبت به زمين چقدر كوچكند، حال تمام اينها را رها كن و كوچكترين جانوران از قبيل پشه و مورچه را در نظر بگير، به پشه با اندازه كوچكش بنگر و با عقل حاضر و انديشه سالم دقّت كن و ببين كه چگونه خداوند آن را به شكل فيل آفريده است كه بزرگترين جانوران است.

زيرا كه براى پشه نيز همانند فيل خرطومى و به شكل كوچكش مانند ساير اعضاى فيل بعلاوه دو بال آفريده است و ببين خداوند چگونه اعضاى ظاهرى اين جانور را، هر كدام در جاى خود نهاده است. بال اين جانور را استوار ساخته و دست و پايش را