مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٣٦ - احاديث و مواعظ متفرقه

پاى بند نيست بيش از همه زيان مى‌بيند و بسا كسانى كه خداوند نعمت داده، امّا در نتيجه غفلت از رحمت پروردگارشان دور شده‌اند، و بسا خودخواه كه بى‌جهت به خود مغرورند. بنا بر اين از شتاب خود كم كن، و كمتر عجله كن، اى انسان شتابزده، و از چرتى كه بر تو عارض شده، به خود آى! و در باره آنچه از طرف خداوند به زبان پيامبر خدا ٦ آمده است بينديش! و به اين هفت كلمه پايبند باش! كه اين سخنان از گفته خردمندان و از جمله امور مهمى است كه در قرآن مجيد آمده است:

براستى، كسى كه داراى يكى از اين خصلتها باشد نمى‌تواند با خدا ملاقات كند كه: در انجام واجبات الهى، شريك براى خدا قائل شود، يا به خاطر فرونشاندن آتش خشم، خود را به هلاكت رساند، يا ديگران را به چيزى امر كند كه خود عمل نكند، يا با اظهار بدعتى در دين خدا بخواهد نياز خود را از مردم برآورد، يا بر آنچه انجام نداده است، خوشحال باشد كه مردم از او ستايش كنند و بگويند او انجام داده است، و خودخواه گردنفراز كه بر ديگران فخر فروشى كند و يا كسى كه ديگران از او بترسند. (٩٨)» عبد الله بن سليمان مى‌گويد از امام صادق (ع) شنيدم كه مى‌فرمود:

«خداوند روزى افراد نادان را فراخ كرده تا خردمندان عبرت گيرند و بدانند كه با كار و تدبير نمى‌شود، به دنيا دست يافت (٩٩).» سلمة بن كهيل مى‌گويد: از على (ع) شنيدم كه به شريح مى‌فرمود: «از پيامبر خدا ٦ شنيدم كه مى‌گفت: امروز و فردا كردن مسلمانى كه قدرت اداى حقى را دارد، ستمكارى بر تمام مسلمانان است (١٠٠).» بدان كه مردم را وادار بر انجام حق نمى‌كند مگر آن كسى كه مانع انجام باطل مى‌شود.

يكى از بزرگان گويد: «اگر تو بزرگوار باشى احترام ديگران به تو باعث رنجش و زحمت تو مى‌شود و اگر تو خردمندى، توهين ديگران به تو باعث آسايش تو