مجموعه ورّام، آداب و اخلاق در اسلام ت تنبیه الخواطر - ورام بن ابی فراس - الصفحة ٢٣٣ - غيبت

و يا اين كه مى‌ترسد او را نيز مثل وى تعظيم كنند، پس او را مذمّت مى‌كند.

٦- حسد: به اين ترتيب كه نسبت به اشخاصى كه مورد تمجيد قرار مى‌گيرند و مردم آنها را دوست مى‌دارند، و بزرگ مى‌شمارند حسد مى‌ورزد و مى‌خواهد اين نعمت از او زوال يابد و براى اين كار هيچ راهى جز بدگويى از او پيدا نمى‌كند، و مى‌خواهد آبروى او پيش مردم بريزد تا از بزرگداشت و تمجيد او خوددارى كنند.

اينها عواملى است كه اگر انسان از آنها دورى گزيند، از غيبت كردن مبرّا خواهد بود و هر كس از خدا بيمناك باشد و از او بترسد، مى‌كوشد تا خود را از بدگوئيهاى مردم باز دارد، زيرا آن باعث خشم خدا خواهد شد و در نزد پروردگار ناشايست و زشت است، پس سزاوار است كه انسان از عيبهاى خود شروع كند و آنها را اصلاح كند، و هر گاه در خود شايستگى ديد آن وقت هر كارى مى‌خواهد بكند! و زشت است كه آدمى زبانش را در راه عيبجويى ديگران باز گذارد و از عيب خود غافل باشد، و توجّه به عيب خود بهتر است، چون از رسول خدا ٦ رسيده است: خوشا به حال كسى كه عيب خودش او را از عيبهاى ديگران بازداشته، به خود مشغول سازد. (٢٨) و هر گاه عيبى در خود بيابد سزاوار است كه شرم كند از اين كه عيب خود را فروگذارد، و عيب ديگرى را نكوهش كند، و بداند كه رنجاندن ديگرى به وسيله غيبت كردن از آنها مانند رنجيدن اوست به وسيله غيبتى كه ديگرى از او مى‌كند، پس اگر او بر خود نمى‌پسندد كه مورد غيبت واقع شود، شايسته است كه بر ديگران نيز نپسندد آنچه را بر خود نمى‌پسندد، اين است راههاى چاره، و بدانيد كه ريشه تمام اين عوامل غيبت، خشم است، پس بهنگام خشم، به ياد فرموده رسول خدا ٦ بيفتد كه فرمود: براى جهنّم درى است كه كسى وارد نمى‌شود، مگر آن كه آتش خشم خود را كه در راه نافرمانى خداست، فرو خورد. (٢٩) و نيز فرموده است: هر كه از خدا بترسد زبانش- از سخن ناروا- بند مى‌آورد، و اعمال خشم نمى‌كند. (٣٠) و آن گرامى فرموده است: هر كه خشمش را فرو خورد، در حالى كه‌