إرشاد القلوب ت رضایی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٠٩ - باب يازدهم توبه و شرايط آن

باب يازدهم توبه و شرايط آن‌

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً[١] اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد بسوى خدا بازگشت كنيد بازگشتى خالص و هميشگى.

إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ‌[٢] جز اين نيست كه پذيرفتن توبه بر خدا براى كسانيست كه بنادانى بدى را انجام ميدهند بعد بزودى توبه ميكنند پس ايشانند كه خداى توبه آنان را ميپذيرد، جهالت در آيه يعنى هنگامى كه عذاب را مى‌بيند وَ لَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُمْ كُفَّارٌ[٣] و نيست توبه براى آنان كه بديها را انجام ميدهند هنگامى كه آثار مرگ يكى از آنان آشكار شود بگويد من همين الان توبه ميكنم و نه هم براى آنان كه ميميرند و حال اينكه ايشان كافرانند خداى تعالى نفى كرده است پذيرش توبه از گناه را هنگام ديدن نشانه مرگ همانا توبه پذيرفته مى‌شود هنگامى كه يقين بمرگ نكرده باشد زيرا كه خداى تعالى وعده داده بگفته خودش پذيرفتن توبه را.

چنانچه ميفرمايد: وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ‌[٤] و آن خدائيست كه توبه بندگانش را ميپذيرد و از بديهايشان‌

[١] تحريم ٨.

[٢] نساء ١٧.

[٣] نساء ٢٣.

[٤] شورى ٢٣.