جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٧ - غزل ٤٨١ ما سرخوشيم وباده ما در پياله كن

بستان؛ زيرا معلوم نيست ديگر چنين سرمستى برايم پيش آيد. به گفته خواجه در جايى:

وممكن است منظورش از بيت اين باشد كه: دلبرا! شراب مشاهده‌ات مرا فانى ساخته، محتاج پياله ديگرى از آن مى باشم تا باقى به تو گردم، و در مقام بقاء، چون منصور كوسِ «أنَا الحَقّ» و چون ابويزيد، كوسِ و «لَيْسَ في جُبَّتى إلّااللَّهُ» نزنم. اين كار از غمزه وناز تو برآيد. در جايى مى گويد:

لذا مى گويد:

محبوبا! با آنكه جمال جميلت را مشاهده مى كنم وبه وجد درآمده‌ام؛ امّا چون بكلّى از خويش بيرون نشده‌ام، محتاج تجلّى تمام و چون آفتابت مى باشم، تا به فناى تامّ خويش راه يافته ومنزلت بقاء را بيابم، ودر عين نيستى خود، به مظاهر وكثرات نظر داشته باشم. در جايى مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٠٦، ص ٢٣٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٨١، ص ٩١.