جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٤١ - غزل ٥١٣ سحرگاهان، كه مخمور شبانه

به حقيقت مطلقه الهى باز شود، واو را با همه موجودات ومحيط به آنها ديدى، جا براى خودت هم نمى ماند كه وصال وواصل ووصلى بماند؛ پس:

خلاصى از درياىِ بى‌كران انانيّت وهلاكتْ بارِ دنيا وتعلّقاتِ زاييده خودبينى‌ها، جز به مراقبه وتوجّه به دوست در تمام حالات ومشاهده جمال بى‌همتايش حاصل نمى‌شود؛ اينجاست كه با يك پيمانه ودو پيمانه وصد پيمانه از خويش نمى توان برآمد، بايد كشتى مِىْ وشهود دايمى وتمام تجلّيات او را خواست. خواجه هم مى‌گويد: «بده كشتىّ مِىْ تا خوش برآييم». در جايى هم مى گويد:

حال كه اى خواجه! براى مخمورى‌ات به شراب ديدارم مست گشتى، وپرده از ديده دلت برداشته شد، وجز جمال ما را جلوه گر نمى بينى، به مشاهده‌ام بپرداز وفرصت را غنيمت شمار؛ به گفته خواجه در جايى:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٣، ص ٤٦.