ولى البته هر كس به ميزان قدرت و استعدادش (خداوند بهر كس باندازه وسع و توانائى او تكليف مينمايد سوره بقره ٢٨٦) چون ايمان و شناخت و علم و مراتب و درجات گوناگون دارد از لحاظ استحكام و ضعف و سستى و زيادى و كمى كه هر يك بالاتر از درجه ديگر است كه اخبار و احاديث زيادى بر اين مطلب دلالت دارد. و اين تفاوت مراتب از اين نظر است كه ايمان هر كس بقدر علم او است كه مايه حيات و زندگى قلب است و يك نحوه نور و روشنگرى است كه از اثر كنار شدن حجابهائى كه ميان او و خدا واقع شده در دل پيدا مى‌شود (اللَّه ولى و سرپرست اهل ايمان است آنان را از ظلمت و تاريكى‌ها و كور دلى نجات داده و بعالم نور و روشن بينى ميرساند سوره بقره ٢٥٧) (آيا آن كس كه مرده دل و بى‌درك و شعور بود و ما باو حيات و زندگى بخشيده و در او حالت روشن بينى و نورانيت قرار داديم كه با آن نور و روشنائى در اجتماع خود حركت ميكند مانند كسى است كه حجابهاى مادى او را فرا گرفته و در تاريكى جهل و نادانى فرو رفته و بيرون نميآيد (انعام ١٢٢) و اين علم و نور با زياد خواندن و اين در و آن در رفتن نيست، بلكه اين يك حالت روشن بينى و نورانيتى است كه خدا در دلهاى شايسته و لائق هدايت قرار ميدهد و اين نورانيت درونى داراى شدت و ضعف است مانند روشنائى‌هاى ديگر (در آيه ٥ انفال فرموده.

مؤمنين هنگامى كه آيات الهى بر آنها تلاوت مى‌شود ايمانشان بيشتر ميگردد) و حتى قرآن مقدس به پيغمبر ٦ دستور ميدهد كه درخواست ازدياد علم نمايد (و بگو خدايا علم مرا بيشتر نما سوره طه ١١٤) خلاصه هر مقدار حجاب و پرده ماديات كنار رود و نورانيت بيشتر و ايمان كاملتر ميگردد تا به مرحله‌اى كه روشنى انبساط بيشترى پيدا كرده و شرح صدر و دل روشنترى مييابد و در حقائق و واقعيت اشياء واقف گشته و اسرار غيبى برايش جلوه‌گر و روشن مى‌شود و هر چيزى را در جاى خود و در رتبه‌اش مى‌بيند و صدق و راستى انبياء را خوب ميفهمد و بميزان روشنى و شرح صدرش بطور اجمال و يا تفصيل صحت تمام مطالب آنها را درك ميكند و از اعماق قلب كششى براى انجام واجبات و اوامر الهى و ترك منهيات و خود دارى از محرمات دارد و بر روشنائى علمى و شناخت روشنائى علمى و نورانيت اخلاقى اضافه شده و ملكات و حالات پسنديده اثر بيشترى مى‌بخشد (نُورُهُمْ يَسْعى‌ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ‌ در روز قيامت نور و روشنائى آنان در جلو سمت راستشان روشنى بخش است سوره تحريم ٨) (نُورٌ عَلى‌ نُورٍ روشنائى مرتب بيشتر است سوره نور ٣٥).

و هر وقت عبادت صحيح و كامل و جامعى انجام گردد صفاء و پاكى در دل پيدا مى‌شود كه براى كسب نور بيشتر و شرح صدر و شناخت و يقين قوى‌ترى آمادگى پيدا ميكند