ترجمه بحار الانوار (قسمت سوم از جلد پانزدهم) - موسوي همداني، ابوالحسن - الصفحة ١٣٧ - اخبار
فرمود حضرت باقر ٧ فرموده انما هو الاسلام. دين همان اسلام است و ايمان يك درجه فوق او است. تقوى يك درجه فوق ايمان است. يقين يك درجه فوق تقوى است و در ميان مردم هيچ چيز كمتر از يقين تقسيم نشده يونس گويد عرض كردم حقيقت يقين چيست؟
فرمود توكل و اعتماد بخدا- تسليم در برابر فرمان او- راضى و خشنودى بقضاء و حكم خدا- واگذار كردن كار به خدا عرضه داشتم تفسير و توضيح اينها چگونه است؟ فرمود اين چنين گفته است حضرت باقر ٧.
بيان
انّما هو الاسلام ظاهرا
ضمير هو راجع بدين است كه در قرآن هم فرموده إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ چون قدم اول ورود بدين اسلام است و در تفسير يقين كه فرمود توكل و اعتماد بر حق- از قبيل تفسير و تعريف به لوازم و آثار است چون انسان وقتى حالت يقين بخدا و يگانگى و علم و قدرت و حكمت و تقدير و اندازهگيرى در خلقت و تدابير امور آفرينش و رافت و مهربانى او برايش حاصل شد البته لازمه اين حالت اينست كه در كارها توكل و اعتماد باو داشته باشد گرچه بحسب وظيفه بطرف اسباب و وسائل بايد برود و باز لازمهاش تسليم در برابر فرامين و دستورات خدا و دستورات پيغمبر ٦ و خلفاء او هر چه فرمان دهند و راضى و خشنود بودن بآنچه مصلحت ميداند از فقر و ثروت آسايش و بلاء و عزت و ذلت و غيره و واگذار نمودن كارهاى خويش در دفع سر دشمنان برونى و درونى باو و بطور كلى تمام كارها را تفويض باو نمودن بنحوى كه در برابر قدرت و اراده او براى خود قدرت و اراده و تدبيرى قائل نباشد و خود را در اين امور مستقل نداند همچنان كه خداوند فرموده وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ اراده و مشيت خود را تابع مشيت خدا ميدانند و اين مقام و مرتبه فنا في اللَّه است كه خود و تمام وجود خود را فانى و مندكّ و مضمحل در خدا مىبيند. و در ذيل اين حديث كه فرمود. حضرت باقر اين چنين فرمود:
چون طرف استعداد فهم حقائق اين صفات و لوازم يقين را نداشت حضرت رضا ٧ تفسير و توضيح مفصل اينها را ندارد فقط از لحاظ تاكيد مطلب از جد بزرگوارش حضرت باقر ٧ نقل روايت نمود و گفته شد كه راوى مثل اينكه در نظرش بعيد آمد كه اين مطالب مهم تفسير و تعريف يقين باشد و لذا حضرت پاسخ داد كه باقر العلوم چنين گفته.
٥- كافى ... بزنطى از حضرت رضا ٧ نقل كرده كه فرمود ايمان يك رتبه بالاتر از اسلام و تقوى يك درجه بالاتر ايمان يقين يك درجه بالاتر از تقوى است و در ميان مردم چيزى كمتر از يقين تقسيم نشده.
بيان بعضى از اهل تحقيق گفته كه علم و دانش و عبادت و پرستش دو گوهر گرانبهائى