شما باد به رعايت تقواى الهى در نهان و آشكار، و سخن حقّ در حال رضا و خشم، و ميانه‌روى در توانگرى و بينوائى، و به دادگرى بر دشمن و دوست، و به كار كردن در وقت چابكى و تنبلى، و به خشنودى از خداوند در سختى و راحتى.

پرحرف خطايش بسيار است، و پرخطا حيايش كم، و كم حيا پرهيزش كم است. و كسى كه پرهيزگاريش كم گردد دلش بميرد، و فرد دل مرده به جهنّم مى‌رود و هر كس كه بينديشد عبرت گيرد، و پند آموخته گوشه‌گير شود، و گوشه گير جان سالم بدر برد. و هر كس كه ترك شهوات گويد آزاده است. و كسى كه حسد را كنار نهد محبوب مردم گردد. عزّت مؤمن در گرو بى‌نيازى او از مردم است. و قناعت سرمايه‌اى است تمام ناشدنى. و كسى كه بسيار ياد مرگ كند به كم اين سرا بسنده نمايد. و هر كس دانست كه گفتارش جزء كردارش به حساب آيد جز در آنچه سودش بخشد زبان نگشايد. شگفتا بر كسى كه از كيفر گناه در هراس است و دست از گناه نمى‌كشد! و اميد به پاداش اخروى دارد و توبه و كردار شايسته نمى‌كند. انديشيدن روشنائى آورد، و بى‌توجّهى تاريكى. و نادانى گمراهى است.

و خوشبخت كسى است كه از غير خود درس گيرد، و ادب بهترين ميراث است، و خوش اخلاقى بهترين همدم. و با قطع پيوند فاميلى بركت و رشدى ميسور نباشد، و با هرزگى بى‌نيازى و توانگرى. سلامتى ده جزء است كه نه (٩) قسمت آن در سكوت- جز ياد و ذكر خدا- نهفته است، و يك قسمت آن در عدم معاشرت با نابخردان. رأس دانش مدارا است و آفت آن خشونت. و از گنجهاى ايمان پايدارى در برابر ناملايمات است. و پاكدامنى زيور تهيدستى و فقر است، و شكر و سپاسگزارى زيور توانگرى. بسيار ديدار نمودن ملال آور است. و اعتماد نمودن پيش از آزمودن بى‌احتياطى است. خودپسندى آدمى نشانه كم خردى اوست.

هيچ فرد گناهكارى را نااميد مساز، كه چه بسيار گناهكارانى كه عاقبت بخير شدند، و چه بسيار افرادى كه به كردار خود دل خوش كرده بودند و سرانجام به تباهى گرائيده و راهى جهنّم شدند. دشمنى با بندگان چه بد توشه‌اى است براى راه آخرت. خوشا به حال كسى كه علم و عملش، و دوستى و كينه‌اش، و گرفتن و رها كردنش، و سخن گفتن و خاموشيش، و كردار و گفتارش را براى خداوند از هر پيرايه‌اى پاك ساخت. مسلمان تا هنگامى كه پارسا نشود مسلمان نيست و او به پارسائى نرسد تا اينكه زاهد شود، و نيز زاهد نشود تا دور انديش شود، و هرگز به دورانديشى نرسد تا اينكه خردمند گردد، و خردمند نيست مگر آن كسى كه‌