تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٢٨ - احتجاج امام صادق
(يعنى: براى دليل ما همين دو آيه بس!)، در اين هنگام يكى از آن انجمن بديشان گفت: ما بياد نداريم كه شما از خوردن غذاى لذيذ چشم پوشيده باشيد و با اين حال مردم را فرمان مىدهيد تا دست از اموال خود بشويند تا شما در پرتو آن اموال بهرمند گرديد! امام ٧ فرمود: سخن ياوه و بىسود را وانهيد، همگى به من بگوئيد آيا شما از ناسخ و منسوخ، و محكم و متشابه قرآن اطّلاع و دانشى داريد؛ همان دانشى كه در اثر نبود و فقدان آن افرادى از اين امّت گمراه شدند و جماعتى به هلاكت رسيدند؟! گفتند: مقدارى از آن را مىدانيم نه تمامش را، امام ٧ فرمود:
گرفتارى شما از همين جا است، و همين گونه است احاديث رسول خدا ٦، كه ناسخ و منسوخ، و محكم و متشابه دارد و شما از آن غافل و بىخبريد.
و امّا اينكه گفتيد خداوند در كتاب خود جماعتى را به سبب خوبى كردارشان (انفاق به ديگران) ستوده، اين در آن روزگار امرى مباح و جايز؛ و عارى از هر ممنوعيّت، و داراى پاداش و ثواب الهى مىبوده. ولى پس از آن خداوند جليل بر خلاف كردار آنها امر فرموده، و در نتيجه دستور خداوند كردار گذشته آنان را نسخ كرد. و اين دستور خداوند تبارك و تعالى تنها براى مهرورزى به مؤمنان و عدم آسيب رساندن به جان و افراد تحت تكفّل آنان بوده است، كه عبارتند از افراد ناتوان، كودكان، پيرمردان و پيرزنان، همانها كه در مقابل گرسنگى بىتابند، تا آنجا كه اگر من تنها قرص نانم را صدقه دهم آنان دچار صدمه شده و از گرسنگى مىميرند. و بهمين خاطر رسول خدا ٦ فرمود: «پنج خرما، يا پنج گرده نان يا چند دينار (سكّه طلا) يا درهم (سكّه نقره) كه آدمى بدست مىآورد و ميخواهد آنها را خرج كند، شايستهترين افراد [بترتيب] پدر و مادرند، و گروه دوم خود و عائلهاش مىباشد، و سوم خويشان و برادران (همكيشان) مؤمن او مىباشند، و چهارم بر همسايگان فقير، و پنجم در راه خدا (جهاد) خرج كند كه اجرش از همه كمتر است». و پيامبر ٦ به آن مرد انصارى- كه هنگام مرگ تمام دارائى خود را كه پنج يا شش برده بوده آزاد نمود در حالى كه فرزندانى كوچك داشت، فرمود: «اگر پيش از دفن مرا از كارش باخبر ساخته بوديد اجازه نميدادم او را در قبرستان مسلمانان دفن كنيد! كودكانى خردسال را وانهاده تا از مردم گدائى كنند!». سپس امام صادق ٧ افزود: پدرم به من گفت كه پيامبر ٦ فرموده:
« [در انفاق] از افراد تحت تكفّل خود بترتيب نزديكى آنان بتو شروع كن».
سپس فرمود: آيهاى از قرآن گوياى ردّ گفتارتان و نهى از آن مىباشد، كه