تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٤١ - سخنانى كوتاه از امام صادق

بندگان نيكو و خوبش قرار دهد، كه اين از سعادت است، نه بدست بندگان بدش، كه اين بدبختى است.

٥١- انجام دادن كار بدون بينش و بصيرت به رهروى ماند كه در بيراهه قدم نهد، كه شتاب و عجله تنها دورش سازد.

٥٢- در باره اين كلام خدا: اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ‌، «ترس از خدا را چنان كه شايسته ترس از اوست پيشه كنيد- آل عمران: ١٠٢»، گفت: يعنى اطاعت شود نه سرپيچى، ياد شود نه فراموش، شكر گردد نه كفران و ناسپاسى.

٥٣- كسى كه به خدا معرفت يابد از او بترسد، و هر كس كه از خدا هراسان باشد دنيا را ترك گويد.

٥٤- ترسان و خائف [حقيقى‌] كسى است كه ترس زبانش را بند آورده و مجال هر سخنى را از او گرفته.

٥٥- به آن حضرت ٧ عرض شد: مردمى هستند كه در عين ارتكاب گناه گويند: [برحمت خدا] اميدواريم، و پيوسته تا دم مرگ همين گونه باشند، اينان در آمال و آرزو سرگردانند، دروغ گويند! اميدوار نيستند! هر كس به چيزى اميدوار باشد آن را طلب كند، و از هر چه كه بترسد از همان بگريزد.

٥٦- براستى ما دوستدار فرد خردمند، دانشمند، فهميده، فقيه، بردبار، نرمخو، شكيبا، راستگو، و باوفائيم. بى‌شكّ خدا پيامبران را به رفتارهاى شايسته [از ديگران‌] جدا ساخته (يعنى: وجه تمايز پيامبران از ديگر مردم به مكارم اخلاق است).

بنا بر اين هر كس كه برخوردار از آن مكارم اخلاق است، خدا را بر آن [نعمت‌] شكر گويد، و هر كس كه فاقد آن است با التماس و زارى بدرگاه خدا آن را بخواهد. پرسيدند: آن چيست؟ فرمود: [مكارم اخلاق مجموعه‌اى است از:] پارسائى، و قناعت، و صبر، شكر، و بردبارى، و حياء، و سخاوت، و شجاعت، و غيرت، و راستگوئى، و نيكوكارى، و پرداخت امانت، و يقين، و خوشرفتارى و جوانمردى.

٥٧- از محكمترين دستگيره‌هاى ايمان اين است كه دوستى و خشم، بخشش و دريغ نمودن از آن؛ همه و همه در راه خدا باشد ٥٨- پس از مرگ هيچ عملى جز سه خصلت مرد را دنبال نمى‌كند (يعنى: اجر و پاداش هيچ عملى كه پس از مرگ انجام گيرد به انسان نميرسد مگر سه كار): ١-