تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨٧ - خطبه أمير مؤمنان
اى مردم، بدانيد كسى كه زبانش را حفظ نكند پشيمان خواهد شد، و آن كس كه در پى آموختن نباشد نادان بماند، و هر كس كه خود را به بردبارى وادار نكند به بردبارى نرسد، و كسى كه مهار نفس خويش را بدست نگيرد عاقل نيست، و فرد بىخرد ذليل و خوار است، و شخص ذليل احترام نشود، و هر كس كه تقواى الهى داشت نجات يابد، و كسى كه ثروتى را از راه نامشروع بدست آورد همان گونه در راهى كه پاداش و ثوابى ندارد خرج كند. آن كس كه خوى بد را به وقت آبرومندى ترك نكند، به ناچار زمانى دست كشد كه مورد سرزنش است، آن كس كه به فقرا در حال بىنيازى بخشش نكند، در اين صورت درخواست كند در حال نيازمندى و محروميّت. و كسى كه به ناحقّ جوياى عزّت باشد خوار گردد، و آن كس كه با حقّ ستيزه كند به سستى گرايد، و هر كس كه علم دين آموزد محترم شود، و كسى كه تكبّر كند خوار شود، و هر كس كه نيكوكارى نكند ستايش نشود.
اى مردم، همانا نيكى مرگ پيش از خوارى است (مردن و خوار نشدن)، و پايدارى در مشكلات پيش از بيتابى، و محاسبه پيش از كيفر. و مرگ بهتر از بينوائى است، و كورى چشم از بسيارى از ديدنها بهتر است. روزگار دو روز است:
روزى به سود تو و روزى به ضرر توست، پس صبور باش؛ كه به هر دو آن آزموده خواهى شد.
اى مردم، شگفت انگيزترين عضو انسان قلب اوست، كه آن را سرچشمههائى از حكمت است و ضدّ آن، اگر روزنه اميدى برايش گشوده شود طمع خوارش سازد، اگر آتش طمع افروخته شود حرص نابودش كند، اگر مأيوس شود تأسّف و اندوه بميراندش، اگر عصبانى شود خشمگين گردد، اگر به خشنودى دل خوش كند هشيارى را از ياد ببرد، و اگر او را ترسى رسد غم و اندوه پريشانش كند، اگر امنيت برقرار شود غرور هشياريش را بربايد، اگرش نعمتى رسد بزرگ منشى او را مىگيرد، و چنانچه او را ثروتى رسد بىنيازى سركشش سازد، و اگر به بينوائى و فقر گرفتار شود دچار بلا شود، و چنانچه او را مصيبتى رسد بيتابى رسوايش كند، و اگر بيتابى به زحمتش اندازد ناتوانى زمينگيرش كند، و اگر در غذا خوردن زيادهروى كند، پرخورى راه نفسش را ببندد، هر گونه كوتاهى در باره او زيانبار است، و هر زيادهروى نابودكننده.
اى مردم، كسى كه خيرش كم باشد خوار گردد، و كسى كه بخشش كرد