اوقات آرزويت وعده دروغت دهد. فروتنى خلعت شكوهت بپوشاند. در گشاده‌روئى گنجهاى روزى نهفته است. و كسى كه پاكدامنى او را بياراست عيبش از مردمان پنهان شود. در سخن گفتن مراعات حدّ ميانه را نمائيد چرا كه اين عمل هزينه را سبك كند. هدايت نفس در مخالفتش نهفته است. هر كس كه روزگار را شناخت از آماده بودن غفلت نورزد. هان! همانا با هر جرعه و هر لقمه‌اى گلوگيرى است. و هيچ نعمتى جز با زوال نعمتى ديگر بدست نيايد. هر جاندارى را غذاى روزانه‌اى است، و هر دانه‌اى را خورنده‌اى، و تو (اى آدميزاد) غذاى مرگى.

اى مردم، بدانيد هر كس كه بر روى زمين راه پيموده بى‌ترديد به درون آن روان است. و شب و روز در نابودى بنياد عمرها شتابنده‌اند.

اى مردم، كفران نعمت نشانه پستى است. و معاشرت با نادان عاقبت خوشى ندارد. از نشانه‌هاى بزرگوارى نرمى در گفتار است. بپرهيزيد از فريبكارى، كه آن شيوه مردمان پست است. هر جوينده‌اى يابنده نيست و هر غائبى را بازگشتى نباشد. به كسى كه از تو بيزار است دل مبند. چه بسا آن دورى كه از هر نزديك هم نزديكتر است. هميشه پيش از سفر از همسفر پرسان شو و پيش از خانه از همسايه.

عيب برادرت را در آنچه در خود سراغ دارى بپوشان. از خطاى برادرت درگذر براى آن روز كه دشمنت بر تو مى‌تازد. هر كس بر فردى كه قادر به زيان او نيست خشم گيرد اندوهش دراز و روحش آزرده شود. فرد خداترس دست از ستم بردارد.

و هر فردى كه خوب را از بد نشناسد به مانند چارپايان است. همانا از نشانه‌هاى فساد نابودى توشه راه است. چه كوچك است مصيبت دنيا در جنب فقر و فاقه فردا. [هيهات‌] و شما دشمن و مخالف يك ديگر نشديد مگر به علّت رواج معصيتها و گناهان در ميانتان. پس چه نزديكست راحت اين دنيا به رنج آخرت! و شدّت فقر اين سرا به دگرگونى آخرت! آن چيزى كه ظاهرش شرّ نمايد ولى عاقبتش رفتن به بهشت باشد شرّ نيست، و آن خير ظاهرى كه سرانجامش جهنّم باشد خير نيست. و هر نعمتى در جنب بهشت حقير و بى‌ارزش است. و هر بلائى در قياس با جهنّم سلامت است. به هنگام اصلاح درون گناهان كبيره نمايان شود. خالص نمودن عمل از انجام نفس عمل مشكل‌تر است. پاك داشتن نيّت از فساد سختتر است بر مجاهدان در طول جنگ.

هيهات! اگر پرواى الهى را در نظر نداشتم سياستمدارترين فرد عرب بودم. بر