تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٥ - فرازى از سخنان حكيمانه پيامبر اسلام صلى الله عليه و اله و سلم

١- افزايش خرد ٢- ارتقاء انديشه، ٣- عاقبت بخيرى، ٤- رهائى از سرزنش، ٥- خوشبختى ٦- دوستى، ٧- گشادگى دل (كنايه از آمادگى براى پذيرش كلام حقّ)، ٨- دادگسترى، ٩- كاميابى در كارها، ١٠- توانائى بر فرمانبردارى خداوند.

پس خوشا به حال آن كس كه از لغزشگاههاى هوا و هوس نجات يافت. اين خصال تماما از فهم و خرد نصيب انسان مى‌شود.

شمعون گفت: مرا از نشانه و علامات جاهل با خبر سازيد، رسول خدا ٦ فرمود: اگر همراهش شوى آزارت دهد، و اگر از او دورى كنى ناسزايت گويد، و اگر تو را چيزى دهد منّت نهد، و اگر او را چيزى دهى ناسپاسى كند، اگر به او راز گوئى افشا كند، و اگر او تو را رازى گويد تو را به افشاگرى متّهم سازد. اگر بى‌نياز شود سركشى كند و سخت دل و ترش رو شود، و اگر بينوا شود نعمت خداى را انكار كند و از گناه پروا نكند، و اگر شاد شود زياده روى كرده و از حدّش تجاوز كند، اگر غم بيند نااميد شود، و اگر بخندد قهقهه زند، اگر بگريد چونان بهائم عربده زند. به عيب‌جوئى نيكان پردازد، نه خدا را دوست دارد و نه از وى مى‌ترسد، از او حيا نكند و به ياد او نيفتد، اگر خشنودش سازى به آنچه در تو نيست ستايش و تحسينت كند، و در صورتى كه بر تو خشم گيرد همه تحسينهايش از بين رفته و به دروغ تو را به باد بدگوئى گيرد. آرى اين راه و روش شخص جاهل و نادان است.

شمعون گفت: پس نشان اسلام را بيان فرمائيد، رسول خدا ٦ فرمود: ايمان، و علم، و عمل. پرسيد: نشانهاى ايمان و علم و عمل چيست؟ آن حضرت فرمودند:

نشان ايمان چهار چيز است: إقرار به يگانگى خدا، و اعتقاد قلبى به او، و كتابهاى او، و فرستادگانش.

و امّا نشان دانش چهار چيز است: خداشناسى، شناخت دوستانش، دانستن واجبات الهى، و حفظ و نگهدارى آنها تا اينكه انجام شود. و عمل عبارت است از:

نماز، روزه، پرداخت زكات، و يك رنگى.

شمعون گفت: نشان صادق، و مؤمن، و بردبار، و توبه كار، و شكرگزار، و خاشع، و صالح، و ناصح، و همچنين نشان آنكه داراى يقين است، و نشان‌