تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٧٩ - از سخنان حكيمانه آن حضرت
از سخنان حكيمانه آن حضرت ٧
از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: نمازهاى نافله و مستحبّى براى مؤمنان موجب تقرّب به خداوند است، و سفر حجّ، جهاد و نبرد افراد ناتوان است، و هر چيزى را زكاتى است و زكات بدن، گرفتن روزههاى مستحبّى است. و برترين عبادت پس از خداشناسى انتظار فرج است، و هر كس پيش از ستايش خدا و صلوات بر پيامبر آغاز به دعا كند بسان تيراندازى باشد كه كمان بىزه كشد. و هر كس به جبران و تلافى يقين داشته باشد در عطا و بخشش سخاوت بخرج دهد. فرد ميانهرو فقير نگردد، انديشه و تدبير نيمى از زندگى است. و مهرورزى به مردم نيمى از عقل و خرد است. غصّه بسيار پيرى ببار آرد. شتاب همان كج خلقى است.
و كمى عائله و نانخور نوعى توانگرى و راحتى است. و هر كس كه پدر و مادرش را محزون سازد در حقّ آن دو ستم روا داشته و ناسپاسى كرده. و هر كس بهنگام مصيبت با دست به ران خود كوبد، يا دست خود بر دست ديگرش زند اجر و پاداشش پامال گردد. و مصيبت جز با صبر و گفتن كلمه استرجاع (يعنى: گفتن «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) مصيبت ديده را مستوجب اجر و پاداش نمىسازد. و احسان جز در حقّ افراد متديّن يا خانوادهدار احسان بحساب نيايد. و خداوند كمك و يارى خود را باندازه رنج و زحمت فرو مىفرستد، و صبر و پايدارى را نيز در حدّ مصيبت. و هر كس كه ميانهروى كند نعمت بر او دوام يابد، و هر كس كه ولخرجى كند و اسراف نمايد نعمتش زوال يابد. اداى امانت و راستى و درستى رزق و روزى مىآورد و خيانت و نادرستى فقر و نفاق و دوروئى. و چون خداوند شرّ مورچهاى را بخواهد قدرت پروازش مىدهد تا شكار پرندگان گردد. و احسان به مؤمن براى فرد نيكوكار جز با سه شرط احسان نيست: ١- ناچيز و اندك شمردن، ٢- و پنهان و مخفى داشتن، ٣- و شتاب در انجام آن. كسى كه احسان خود به مؤمن را كوچك و ناچيز بحساب آرد برادرش را بزرگ داشته است، و هر كس احسان خود را بزرگ شمارد برادر خود را كوچك داشته، و كسى كه احسان خود را پنهان سازد كردارش عزيز و ستوده گردد، و هر كس كه در انجام وعدهاش شتاب ورزد عطايش را گوارا و دلچسب ساخته.