تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٥٩ - سخنانى كوتاه از امام سجاد

كه بى‌شكّ آدمى چون دروغى كوچك گويد بر گفتن دروغ بزرگ دلير شود.

٨- يارى خدا تا همين قدر بر تو بس كه دشمنت در باره تو به معصيت خداوند افتاده است.

٩- تمامى خوبيها در خويشتندارى انسان نهفته است.

١٠- به يكى از فرزندانش فرمود: پسر جانم! خداوند مرا براى تو پسنديد نه تو را براى من، و سفارش مرا به تو كرد نه سفارش تو را به من، بر تو باد به احسان و نيكى هر چند به هديه‌اى اندك باشد.

١١- فردى از آن حضرت ٧ پرسيد: زهد چيست؟ فرمود: زهد داراى ده بخش است، كه بالاترين درجه زهد همان پائين‌ترين درجه پرهيزگارى است، و رفيع‌ترين درجه پرهيزگارى و تقوا فروترين درجه يقين است، و بالاترين درجه يقين نازلترين درجه رضا و خشنودى است. و براستى كه [معنى‌] زهد در آيه‌اى از كتاب خدا [سوره حديد آيه ٢٣] بيان شده است: لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ‌، يعنى: «تا بر آنچه از دست شما رفت اندوه مخوريد، و بدان چه شما را داد شادمان مشويد».

١٢- عرض حاجات به مردمان بردن و خواهش از ايشان، زندگى را خوار مى‌سازد و حيا و شرم را تباه مى‌كند، و حرمت و وقار را همى كاهد، و خلاصه فقر حاضر است. در حالى كه كمى درخواست و عرض حال به مردم بى‌نيازى و توانگرى حاضر مى‌باشد[١] ١٣- براستى محبوبترين شما نزد خداوند كسى است كه عملش خوبتر باشد، و پركارترين شما نزد خداوند كسى است كه اشتياقش به آنچه نزد خداست عظيم‌تر باشد، و نجات يافته‌ترين شما از عذاب الهى كسى است كه بيم و هراسش از خدا بيشتر باشد، و نزديكترين شما به خدا فردى مى‌باشد كه گنجايش اخلاقيش افزون باشد، و پسنديده‌ترين شما نزد خدا كسى است كه معاش عيالش را وسعت بيشترى بخشد، و گراميترين شما آن كس مى‌باشد كه بيش از ديگران رعايت تقواى خداوند را مى‌نمايد.

١٤- آن حضرت ٧ به يكى از فرزندانش فرمود: اى فرزند، در نظر داشته‌

[١] يعنى: كسى كه دست نيازش دائما بسوى مردم دراز باشد هميشه فقير است و محتاج، و بالعكس آن كس كه بسيار كم، و جز در موارد حسّاس و ناچارى از ديگران كمك نمى‌گيرد هميشه توانگر است.