تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٦٠ - سخنانى كوتاه از امام سجاد
باش كه با پنج گروه همنشين نشوى، و به هيچ راهى گفتگو و رفاقت نكنى، فرزند پرسيد: پدر جان آنان چه كسانند؟ فرمود: مبادا با دروغگو همنشين شوى، زيرا او همچون سرابى است كه دور را در نظرت نزديك و نزديك را برايت دور جلوه مىدهد. از همنشينى فاسق و گنهكار بپرهيز چرا كه او به يك لقمه يا كمتر از آن تو را بفروشد. و زنهار! مبادا با شخص بخيل همنشين شوى، چرا كه او مال خود را در سختترين نيازمنديهايت از تو دريغ مىدارد. زنهار! بپرهيز از همنشين شدن با أحمق، زيرا كه او در عين اينكه قصد سود رساندت را دارد [بواسطه حماقتش] بتو زيان ميزند. و مبادا با آن كس كه از خويشانش بريده رفاقت كنى، كه من او را در قرآن ملعون يافتم.
١٥- شناخت و حدّ كامل آئين و دين فرد مسلمان اين است كه ياوهسرائى و سخنان بيهوده را ترك گويد، كمتر جدل كند، و بردبار باشد و پايدارى نمايد، و خوش اخلاق باشد.
١٦- اى آدميزاده، تو تا زمانى رو به خوبى دارى كه در باطن خود اندرزگوئى داشته باشى، و حسابگرى انديشهات و ترس و هراس وضع ظاهرت، و بر حذر بودن از نادرستى لباس زيرين (فكر و انديشه) تو باشد. آدميزاده! بىشكّ تو مىميرى و زان پس برانگيخته خواهى شد و در پيشگاه خداى با عزّت و جلال مورد سؤال قرار خواهى گرفت، پس پاسخ و جوابى براى او آماده كن.
١٧- براى هيچ فرد قرشى و يا عربى افتخارى جز بتواضع و فروتنى نيست، و بزرگوارى شخص جز به پرهيزگارى او نيست، و عملى جز با نيّت، و عبادت عارى از فهم آن و دانستن احكام آن مورد قبول نخواهد بود. هان! منفورترين مردم نزد خدا كسى است كه دستورات امام يا رهبر را بپذيرد ولى به كردار او اعتنائى نكند.
١٨- و نتيجه دعاى مؤمن يكى از اين سه چيز است: يا براى [روز مباداى] او اندوخته و ذخيره مىشود، يا در همين سرا برايش مستجاب مىشود، و يا [بواسطه آن دعا] بلائى از او دور مىشود.
١٩- بتحقيق فرد منافق [كسى است كه] ديگران را از بدى نهى مىكند ولى خود باز نمىايستد، امر مىكند و خود عمل نمىكند. هنگامى كه به نمازى مىايستد به هر سو نظر مىكند، و چون به ركوع رود [بىآنكه سر از ركوع بردارد] زانويش را بزمين زند بسجده رود و چون سجده كند [همچون كلاغ] نوك به زمين ميزند، روز را به شب رساند و با اينكه روزه هم نيست نظرى جز خوردن شام ندارد، و چون بامداد كند با اينكه شب را بيدار نبوده اندوهى جز خوابيدن ندارد، در حالى كه