نميريد مگر در حالى كه مسلمان باشيد- آل عمران: ١٠٢»، و اين آيه: وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ* ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَ ما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ‌: «و پريان و آدميان را نيافريديم تا مگر مرا بپرستند* از آنان نه روزى و رزقى خواهم و نه اينكه مرا طعام دهند- ذاريات: ٥٦ و ٥٧»، و اين آيه: اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً: «و خداى را بپرستيد و چيزى را با او انباز مسازيد- نساء: ٣٦»، و نيز قريب بدين مضمون مى‌فرمايد: «خدا و پيامبر را فرمان بريد و از او روى مگردانيد در حالى كه مى‌شنويد- انفال: ٢».

پس هر كس پندارد كه خداوند متعال أمر و نهى را به بندگان خود سپرده [با اين كار] عجز او را به ثبوت رسانده، و برايش قبول هر عمل خوب و بدى كه كند لازم داشته، و نيز امر و نهى و وعد و وعيد او را به دليل اين عقيده كه خدا همه آنها را به او سپرده است باطل دانسته، زيرا فرد مختار به خواست خود عمل مى‌كند، اگر خواهد كفر و اگر خواهد ايمان را بر مى‌گزيند [و در هر دو حال‌] نه جلوگيرى دارد و نه مانعى، بنا بر اين هر كس كه بدين معنى معتقد به تفويض باشد بى‌شكّ بتحقيق تمامى آنچه را كه از خداوند برشمرديم را از وعد (تشويق) و وعيد (تهديد)؛ و امر و نهى باطل دانسته، و مشمول اين آيه است: أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَما جَزاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يُرَدُّونَ إِلى‌ أَشَدِّ الْعَذابِ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ‌: «آيا به برخى از كتاب ايمان مى‌آوريد و به برخى ديگر كافر مى‌شويد؟ پس سزاى كسى از شما كه چنين كند جز رسوائى و خوارى در دنيا نيست، و روز رستاخيز به سختترين عذاب باز برده شوند، و خدا از آنچه مى‌كنيد غافل نيست- بقره: ٨٥»، خدا از آنچه اهل تفويض بدان معتقدند برتر و بالاتر است، برترى بزرگ!.

بلكه ما را اعتقاد بر اين است كه خداوند جليل و عزيز مردم را با قدرت خود آفريده، و نيروئى بديشان بخشيده تا با آن او را پرستش و اطاعت كنند، آنگاه آنان را بخواست خود امر و نهى كرد، و پيروى امر خود را از ايشان پذيرفته و بدان رضايت داد. و آنان را از نافرمانى خود بازداشته و گناهكاران را نكوهيده و بر آن مجازات ميكند، و اختيار در امر و نهى؛ با خدا است، آنچه خواهد انتخاب كرده و بدان فرمان دهد، و از هر آنچه ناپسند دارد بازداشته و كيفر كند، بجهت همان قدرتى كه به بندگان خود داده تا از دستوراتش پيروى؛ و از نافرمانيش اجتناب كنند، زيرا عدل و انصاف و حكمت رساى او ظاهر و آشكار است، و حجّت‌