تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥ - ولادت مؤلف

مؤلّف و ارزيابى كتاب:

[ولادت مؤلف‌]

هر شخصيّت و دانشمندى در برخورد با نام او ثنايش گفته و با عظمت و تكريم او را ستوده است، و رأى همگان بر فضل و فقه و تبحّر و جلالت قدر و علوّ شأن و اعتماد بر كتابش منطبق است.

شيخ ابراهيم قطيفى؛ معاصر محقّق كركى- رحمهما اللّه- در كتاب «الوافية في تعيين الفرقة النّاجية» بنابر نقل قاضى نور اللّه تسترى قدّس سرّه در مجالس المؤمنين ضمن ترجمه حال أبو بكر حضرمى حديثى نقل نموده و در بيانش چنين گويد: «الحديث الأوّل، ما رواه الشّيخ العالم الفاضل العامل الفقيه النّبيه أبو محمّد الحسن بن علىّ بن شعبة الحرّانى في الكتاب المسمّى بالتّمحيص عن أمير المؤمنين ٧- ثمّ ذكر الحديث» يعنى:

«حديث نخست روايتى است كه دانشمند فاضل عامل فقيه و هوشيار أبو محمّد حسن ابن على بن شعبه حرّانى در كتاب خود بنام «تمحيص» از امير المؤمنين ٧ نقل كرده كه فرمود- و حديث را ذكر مى‌كند-».

علّامه مجلسى- رضوان اللّه عليه- در فصل دوم كتاب بحار الأنوار گويد: به نسخه‌اى عتيق و قديمى از كتاب «تحف العقول» دست يافتم كه نظم و ترتيب آن حاكى از علوّ شأن مؤلّفش دارد و بيشتر متن كتاب پند و اندرز؛ و اصول معلومه‌اى است كه بى‌نياز از سند است.

شيخ حرّ عاملى- رحمه اللّه- در كتاب خود «أمل الآمل» مؤلّف را به لفظ فاضل و جليل ستوده و او را محدّث خوانده است.

مرحوم افندى (شاگرد علّامه مجلسى) صاحب كتاب رياض العلماء از وى بنام فاضل، عالم و فقيه ياد مى‌كند، و او را مورد اعتماد استاد خود و نيز مرحوم فيض كاشانى ميداند.

سيّد بزرگوار محمّد باقر خوانسارى در كتاب «روضات الجنّات» از او تمجيد كرده و گفته: «او فردى است فاضل، فقيه، دانشمند، هشيار، بلندپايه و آبرومند، و كتابش «تحف العقول» گسترده و پرفائده مى‌باشد و مورد وثوق اصحاب است»، سپس به محتواى كتاب پرداخته و ضمن تعريف از آن فصول مختلف آنرا بيان نموده است.