جهت فساد و معصيت هم بشود و آن كمك كار حقّ و باطل هر دو باشد؛ كه ساخت و آموزش آن صنعت عارى از هر گونه عيب و اشكال است، نظير كتابت (نويسندگى) كه در جهت انواع فساد هم بكار مى‌رود همچون تقويت كمك و يارى به كارگزاران حاكمان بيدادگر، يا همچون چاقو و شمشير، و نيزه و كمان و ديگر از ابزار كه هم در جهت صلاح و هم در جهت فساد به كار مى‌رود و ابزار هر دو كار است. در اين صورت آموزش و آموختن و دريافت دستمزد بر آن (آموزش) و در آن (ساختن) و كار كردن با آن صنعت و در آن براى شخصى كه از ميان تمام مردم در راه صلاح و خير مصرف مى‌كند عارى از هر عيب و اشكالى است. ولى مصرف آن در جهت فساد و بزيان ديگران براى مردم حرام و نامشروع است. در اين صورت هيچ تقصير و گناهى بر استادكار و شاگرد آن حرفه نيست، زيرا آن حرفه از نظر برخوردارى از سود و منفعت در جهت صلاح و مايه قوام و بقاى مردم است. و تقصير و گناه تنها بر كسى است كه در جهات فساد و حرام؛ آن را مصرف مى‌كند. و خداوند تنها آن صنعت و حرفه‌اى را تحريم نموده كه تماما حرام است، و منحصرا فساد برانگيز مى‌باشد، نظير ساختن آلات موسيقى همچون تار، نى، و شطرنج و هر آلت لهوى، و صليب سازى، و ساختن بت و مانند آن همچون صنعت ساخت نوشابه‌هاى حرام و آنچه صلاح و خيرى در آن نيست و فساد محض است، و عارى از هر مصرف سودمندى است در اين صورت آموزش و آموختن و عمل به آن و دريافت دستمزد بر آن؛ و خلاصه هر گونه تصرّف در آنها نامشروع و حرام است، جز آن حرفه‌اى كه در امور صناعات از آن استفاده مى‌شود، هر چند كه ممكن است جهت رسيدن به يكى از وجوه گناهان نيز بكار رود و شايد وجه حلال بودن آموختن و آموزش و كار با آن همان وجه صلاح و خوبش باشد، و بر هر كس كه در غير راه حقّ و صلاح از آن استفاده مى‌كند حرام و غير مشروع مى‌باشد، اين بود بيان تفسير راه امرار معاش بندگان، و تعليم آنان در تمامى راههاى جلب منفعت و سودشان.

موارد مصرف و خرج دارائى و مال‌

امّا موارد مصرف اموال چه در مصارف حلالى كه بصورت واجب است يا مستحبّ بطور كلّى بيست و چهار مورد مى‌باشد، كه هفت مورد آن مخصوص بخود شخص، و پنج مورد مربوط به افراد واجب النّفقه و تحت تكفّل، و سه مورد