تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٨٨ - خطبه أمير مؤمنان
بزرگى يافت، و هر كس كه مالش فراوان شود رياست يابد، و هر كس كه بردباريش افزون شود شريف گردد، و كسى كه در ذات خداوند انديشه نمايد كارش به الحاد و بىدينى كشد، و هر كه بسيار به چيزى پردازد به همان شناخته شود، و كسى كه بسيار شوخى كند سبك شود، و كسى كه خندهاش زياد باشد شكوه و هيبتش برود، فرد بىأدب افتخار خانوادگيش تباه است (به كار نيايد) همانا برترين كردار آبرودارى با مال است. كسى كه با نابخردان معاشرت نمايد عاقل نيست، و هر كس كه با نادانان آميخت خود را براى هر گونه حرفى آماده كرد. هيچ كس را از مرگ خلاصى نيست، نه توانگر به واسطه ثروتش، و نه بينوا به واسطه فقرش.
اى مردم، همانا دلها را گواهانى است كه نفوس را از مسير تقصيركاران بگردانند، تيزهوشى در نصايح از چيزهائى است كه نفس انسان را از خطا بر حذر مىدارد، و نفوس را تصوّرات هوس انگيزى است، و اين خردهايند كه جلوگيرى نموده و باز مىدارند، در تجربهها دانشى جديد نهفته است، و آزمودن به راه راست رهبرى مىكند، براى تربيت تو ناپسند داشتن كار ديگران كافى است، برادر مؤمنت همان حقّ بر گردن تو دارد كه تو بر او دارى، و هر كس كه به رأى خود بسنده نمايد (مشورت نكند) در خطر تباهى است.
انديشه نمودن پيش از اقدام به كار تو را از پشيمانى محفوظ دارد. كسى كه پذيراى نظرات ديگران باشد نقاط ضعف و خطا را دريابد. و هر كس كه از اضافه گوئى بپرهيزد دانايان نظرش را بپذيرند. و كسى كه تمايلات نفسانى خود را مهار كند با اين كار ارزش خويش را نگهداشته است. و كسى كه زبان خود را كنترل نمايد خاطرش از بابت فاميل آسوده گشته و به خواستهاش برسد. و در تغيير و تحوّل روزگار (فراز و نشيب) گوهر وجودى مردان شناخته شود. گذشت زمان اسرار پنهان را برايت آشكار كند (ماه پشت ابر نمىماند). كسى كه غرق در تاريكى است برق جهنده سودش ندهد. كسى كه معروف به سخنان حكيمانه شود به ديده بزرگى و شكوه در او نگرند. شريفترين توانگرى در ترك آرزوها نهفته است.
و صبر سپرى است از بينوائى، و حرص زدن علامت نادارى است، و تنگ نظرى روپوش بيچارگى است. دوستى، خويشاوندى سودبخش است. و بينواى مهربان از توانگر ستمگر بهتر است. و اندرز و نصيحت پناهگاه كسى است كه آن را بپذيرد. كسى كه ديدگان خود را آزاد و رها گذارد اندوهش زياد شود. اهل خانه فرد بد اخلاق از او بيزارند. هر كس كه به نوائى رسيد خود را برتر دانست. بيشتر