تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٨٨ - سخنانى كوتاه از امير مؤمنان
ولى از عقل او بهره گير و از زشتى رفتارش پرهيز نما. مبادا دوستى فرد سخاوتمند را از دست دهى، هر چند كه از خرد تهى است، ولى مىتوانى به يارى عقل خود از كرم او سود برى. ولى با تمام توان و قدرتت از [دوستى با] فرد خسيس و احمق بگريز [كه نه عقلى دارد و نه سخاوتى].
٣٣- صبر سه گونه است: صبر بر گرفتارى، صبر بر طاعت، صبر از معصيت.
٣٤- كسى كه قادر به بازداشتن نفس خويش از چهار چيز باشد در خور آن است كه هرگز دچار حادثهاى نگردد، پرسيدند: آنها كدامند؟ فرمود: شتاب، لجاجت، تكبّر، و سستى (تنبلى).
٣٥- اعمال به سه دسته تقسيم مىشود: واجبات، مستحبّات، گناهان. امّا واجبات بنا به دستور الهى و خواست و رضايت و علم و تقدير او است. بنده بدان رفتار كند و در پرتو آن از عذاب خداوند برهد. و امّا مستحبّات: به فرمان واجب الهى نيست ولى به خواست و رضايت و علم و تقدير او است. بنده آنها را انجام دهد و در مقابل پاداش گيرد. و امّا گناهان: نه به امر خدا است، و نه به خواست و رضاى او، و تنها به علم و تقدير او است كه در زمان خود مقدّر نمايد. پس بنده با اختيار خود گناه كند و خدا نيز بدانها مجازاتش نمايد، زيرا خداوند از آن منعش كرده بود و دست برنداشت.
٣٦- اى مردم همانا خداوند را در هر نعمتى حقّى است، پس هر كس كه آن را ادا نمايد نعمتش افزون كند، و هر كس كه در أداى آن كوتاهى كند خود را در معرض تباهى نعمت و شتاب به عقوبت خواهد افكند. پس شايسته است كه خداوند شما را به هنگام نعمت ترسان بيند، چنان كه از گناهان هراسان.
٣٧- كسى كه تنگدست شد و آن را خواست الهى بحساب نياورد پاداشى را كه براى او اميد آن ميرفت تباه ساخته. و بعكس، آن كسى كه گشايشى در مالش پديد آمد، و آن را چون دامى پنهان قلمداد نكرد از امر خوفناكى خود را ايمن دانسته است.
٣٨- اى مردم، از خداوند درخواست يقين كنيد، و با التماس طلب عافيت نمائيد. چرا كه عافيت بالاترين نعمت است، و يقين بهترين چيز ماندگار در دل. و فريفته و گول خورده كسى است كه دين خود را از دست داده. و آن كس مورد غبطه است كه يقينش نيكو است.