تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٢٤ - فرمان أمير مؤمنان
لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطانَ إِلَّا قَلِيلًا، يعنى: «و حال آنكه اگر آن را به پيامبر و صاحبان امر خويش باز مىگرداندند هر آينه كسانى از آنان كه [حقيقت] آن را بيرون مىكشند آن را مىدانستند (و به آنان مىفهماندند) و اگر فزون بخشى و مهربانى خدا بر شما نبود از شيطان پيروى مىكرديد مگر اندكى- نساء: ٨٣». بنا بر اين واگذارى به خدا همانا بكاربردن دستورهاى صريح اوست، و واگذارى به رسول يعنى پيروى كردن از سنّت او كه همه آن را تاييد مىكنند، نه آنچه مورد اختلاف است و يا مورد خاصّى دارد. و مائيم خاندان رسول خدا كه دستورات صريح قرآن را بيرون مىكشيم، و متشابه آن را جدا مىسازيم و حكم ناسخ را از منسوخ- كه خداوند بار گران تكليفش را از آن برداشته است- مىشناسيم.
پس در كار دشمنت به همان شيوهاى كه از ما در باره دشمنان سراغ دارى رفتار كن، و لحظه به لحظه گزارش هر پيشامدى را به ما بنويس، تا از طرف ما دستورات كلّى دريافت دارى، و خداوند يار و مددكار است. سپس در كار داورى در بين مردم با نيّتى پاك نظاره كن، زيرا دادرسى در گرفتن حقّ ستمديده از ستمگر، و ستاندن حقّ ناتوان از قوى، و برپائى حدود الهى بر اساس مقرّرات و برنامه مربوطه، همه و همه از سلسله امورى است كه موجب اصلاح بندگان خدا و ديار و شهرهاى او ميگردد. پس براى داورى و قضاء در بين مردم بهترين افراد و ارزشمندترينشان را از نظر دانش و بردبارى و پارسائى و بخشندگى انتخاب كن. كسى باشد كه مشكلات او را در تنگنا قرار ندهد، و برخورد مخالفان با يك ديگر او را از كوره به در نبرد، و ديگر از خصوصيّاتش اين باشد كه: در خطايش پافشارى نكرده و اصرار نورزد، و برگشت به حقّ- به هنگام روشنشدنش- بر او گران نيايد و سخت نباشد، هيچ گاه دلش به طمعى نگرايد، و در فهم مطالب به دانستن سطحى اكتفا نكند، و در موارد شبهه بيش از ديگران تأمّل كند، و به دليل و برهان بيشتر از همه تمسّك جويد، و از مراجعه دادخواهان كمتر از ديگران ناراحتى كشد، و در كشف حكم حقيقى پايداريش بيش از ديگران باشد به هنگام آشكار شدن حقّ از همه استوارتر و قاطعتر باشد. از كسانى كه مدح و ثناى فراوان فريبش ندهد، و ستايش بىحدّ دلش را نبرد، و توجّهى به تبليغ نكند، پس براى منصب و كرسى قضا و داورى اين گونه افراد را برگزين، ولى البتّه چنين افرادى كم و كميابند. آنگاه شايسته است كه قاضى اين چنين را پيوسته بيازمائى و داوريش را بررسى كنى، و در بذل و بخشش