تحف العقول ت جعفری - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٩٠ - سخنانى كوتاه از امير مؤمنان

٥١- كسى كه رعايت سه نكته را كند خوشبخت شود: سپاسگزارى هنگام ظهور نعمت، طلب عفو و مغفرت هنگام تأخير روزى، و بسيار گفتن:

«لا حول و لا قوّة إلّا باللَّه»

هنگام مصيبت و سختى.

٥٢- دانش سه گونه است: يا «فقه» براى امور دينى، يا «پزشكى» براى بدن، و يا «نحو» براى سخن گفتن است.

٥٣- حقّ خدا به هنگام سختى خشنودى است و پايدارى، و در راحتى ستايش است و سپاسگزارى.

٥٤- گناه نكردن آسانتر از توبه كردن است، و چه بسا اندك ساعت خوشى اندوهى دراز ببار آورد. مرگ علامت رسوائى و بى‌ارزشى دنيا است كه [ياد آن‌] هيچ دلخوشى و لذّتى را براى دانا و خردمند باقى نگذاشته است.

٥٥- دانش رهبر است، و كردار راننده، و نفس [مركبى‌] لجوج و خيره‌سر.

٥٦- بدان چه نااميدى اميدوارتر باش تا بدان چه در انتظار آن هستى، زيرا موسى ٧ رفت تا پاره‌اى آتش براى خانواده‌اش برگيرد، خدا با او سخن گفت و پيامبر شد و بازگشت. و ملكه سبا [خورشيد پرست‌] بيرون شد و در مصاحبت سليمان ٧ مسلمان شد. و ساحران فرعون در پى عزّت فرعون شتافتند و با ايمان بازگشتند.

٥٧- شباهت مردم در امورشان به حاكمان بيش از شباهت ايشان به پدرانشان مى‌باشد.

٥٨- اى مردم بدانيد: عاقل نيست كسى كه از سخن ناروا در باره‌اش پريشان و مضطرب گردد[١]، و فرزانه نيست آن كس كه از ستايش نادان خرسند شود، مردمان زائيده كردار نيكشان مى‌باشند. ارزش هر كس در گرو آن است كه بدان آگاهى دارد. به دانش سخن گوئيد تا شخصيت شما بارز شود.

٥٩- خدا رحمت كند آن كس را كه: خدايش را در نظر دارد، و خطايش را جلوگير باشد و با تمايلش ستيز كند، و آرزوهاى نابجايش را زير پا نهد، با پرهيزگارى هواى نفس خود را مهار نمايد و با ترس الهى آن را لجام زند. سپس مهارش را در دست گرفته به راه فرمانبردارى خدا سوق دهد. و با كشيدن لجام از

[١] يعنى: كسى كه قول مزوّر و ساختگى در او تأثير گذارد عاقل نيست.