رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٢٨٩ - ديباچه

(٣٢) و رأيت سراجا[١] فيه‌[٢] دهن‌[٣] و ينبجس‌[٤] منه نور ينتشر[٥] فى أقطار البيت، و يشتعل‌[٦] مشكاتها و يشعل‌[٧] سكّانها[٨] من‌[٩] اشراق نور الشمس عليهم.

(٣٣) فجعلت السراج فى فم تنّين‌[١٠] ساكن فى برج دولاب‌[١١] تحته بحر قلزم‌[١٢] و فوقه كواكب ما عرفت مطارح أشعتها[١٣] الّا بارئها «وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ.»[١٤]

______________________________
(٣٢) شرح «پس بديدم چراغى كه ازو نورى تافت، و بر مى‌افروخت سكّان خانه از اشراق او» يعنى عقل فعّال (!)[١٥] كه مدبّر اين عالم است، و فعّال بدان گويند كه ازو افعالهائى‌[١٦] بسيار زايد[١٧] بخلاف عقول فلكى كه از ايشان جز يك فعل نزايد. و آن روغن كه ازو مى‌زاد يعنى قوّت قوام اجسام جسدى كه مملكتست.

(٣٣) شرح «پس بنهادم چراغ را در دهان اژدهائى ساكن در برج دولاب كه زير قدم او درياء قلزم است و بالاء او ستارگان كه پرتو شعاع ايشان نداند الّا مبدع ايشان و راسخان در علم.» معنى آنست كه عقل فعّال را كه مدبّر اين عالم است، هم بعناصر اين عالم رها كردم؛ و دليل بر آن، (آن است) كه «ساكن» گفته است؛ و عناصر اين عالم اگر چه دايراند،

[١] سراجا: العقل الفعال(؟)AaRa

[٢] فيه دهن:-BA

[٣] دهن: قوة قوام الاجسادRa

[٤] و ينبجس‌TRPMZ : ينبجس‌B يتبجس‌B يتجس‌A

[٥] ينتشرRMZ : و ينتشرTP ينشرB منتشراA يشرق‌Rt

[٦] و يشتعل( و يشعل‌P ( مشكاتهاBTARM -:PZ

[٧] و يشعل‌TBZ : و يشتعل‌RM و ليشتعل‌A

[٨] و يشعل سكانها:-P

[٩] من: فى‌P

[١٠] فى فم تنين: مقابله شود بيند ١٢

[١١] برج دولاب: اى الفلك‌Ra

[١٢] قلزم: محيطB

[١٣] ما عرف مطارح أشعتهاTRPM : ما عرف مطارح أشعته‌A ما يحفظ مطارح اشعتهاZ مطارح أشعتها لا يعلم‌B

[١٤] سوره ٣( آل عمران) آيه ٥( و ما يعلم تأويله الا اللّه و الراسخون فى العلم ...)

[١٥] يعنى عقل فعال:

اين وجه تعبير مشكوك است، رجوع شود بمقدمه فرانسه

[١٦] افعالهائى: احوالهائى‌B

[١٧] نزايد: بزايدB