شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٧ - پيشگفتار

پيشگفتار

يكى از مباحث مهم علم اصول فقه، مبحث اصول عمليه و يا قواعد اصولى و يا ادلّه فقاهتى است. اين مبحث همانند بعضى از مباحث ارزنده ديگر از زمان بنيان‌گذار اصول جديد شيخ اعظم انصارى رحمه اللّه جايگاه والايى در فن شريف اصول فقه به خويش اختصاص داده و همواره تا به امروز مورد عنايت انديشمندان اصولى بوده و هست.

اصول عمليه از چهار اصل مهم تشكيل يافته است و آنها عبارت‌اند از:

١. اصل برائت‌

٢. اصل احتياط

٣. اصل تخيير

٤. اصل استصحاب‌

هركدام از اين اصول داراى ابعاد و زواياى گوناگون و تنبيهات متنوعى هستند كه هركدام به نوبه خويش شيرين و سرگرم كننده است؛ ولى متأسفانه در كتاب شريف اصول فقه از ميان چهار اصل مذكور فقط اصل استصحاب مطرح گرديده و از ميان آن‌همه تنبيهات متنوع اين بخش، فقط به دو تنبيه اشاراتى شده، امّا ساير اصول عمليه همراه با تنبيهاتى كه دارند عنوان نشده‌اند. به قول ناشر كتاب اصول فقه در اول مباحث جزء چهارم: «كلّ ما عثرنا عليه من مباحث الاصول العمليّة الّتى تشكّل الجزء الرّابع و الاخير من الكتاب بين اوراق آية اللّه المؤلف- طالب مثواه- هو مبحث الاستصحاب الّذى آثرنا نشره لوحده فى هذه الطّبعة من الكتاب و الحقناه فى الجزء الثالث».