فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٣٦ - سوم - خيار شرط
شرط او مانند سائر خيارات به ورثه او منتقل مىشود، و آنان حق دارند كه اگر خواستند بهاى كالاى مورد معامله را به خريدار ردّ نموده و معامله را فسخ كنند تا كالاى فروخته شده به آنان برگردد و طبق قواعد ارث بين آنان تقسيم شود، البته بهايى كه بايد ردّ كنند، همه در آن شريكند و مطابق سهمالارث خود بايد آن را بپردازند؛ و اما اگر در چنين معاملهاى مشترى از دنيا برود، ظاهراً جائز است فروشنده بها را به ورثه برگردانده و معامله را فسخ كند؛ بلى، اگر مشترى در معامله شرط كرده باشد كه بها را به شخص او برگرداند و بدست خود او بدهد، ظاهراً ديگر ورثه او نمىتوانند قائم مقام او در گرفتن بها باشند و در نتيجه با مرگ او خيار فروشنده ساقط مىگردد.
٢٦- خيار شرط مثل ديگر خيارات از راه ميراث به ورثه منتقل مىشود؛ مگر اينكه براى فرد اجنبى از معامله شرط شده باشد، كه در اين صورت به ورثه منتقل نمىشود.
٢٧- در بيع شرط همانطور كه جائز است فروشنده براى خود خيار شرط قرار دهد كه در مدّت مقرّر هرگاه بتواند ثمن را به مشترى برگرداند حق فسخ معامله را داشته باشد، مشترى نيز مىتواند براى خود خيار شرط قرار دهد كه هرگاه در مدّت مقرّر بتواند كالا را به فروشنده برگرداند حق فسخ داشته باشد؛ و اگر مشترى چنين شرطى براى خود قرار دهد، ظاهر از اين شرط بدون توضيح، آن است كه عين كالا را برگرداند؛ پس با برگرداندن بدل آن، ردّ كالا تحقق پيدا نمىكند، هرچند عين كالا تلف شده باشد؛ مگر اينكه در متن عقد تصريح كرده باشند به اينكه با برگرداندن عين كالا و يا بدل آن حق فسخ داشته باشند، و نيز جائز است براى هر كدام از فروشنده و خريدار شرط كنند چيزى را كه به او منتقل شده است در مدّت مقرّر به طرف معامله ردّ كند و معامله را فسخ كند.
٢٨- مال فروخته شده اگر پيش از تحويل به مشترى تلف شود، بر عهده فروشنده است و بايد قيمتى را كه از مشترى گرفته است به او برگرداند، و همچنين اگر بعد از تحويل به مشترى و در زمان خيار شرط يا خيار حيوان، به آفت سماوى يا أرضى- يعنى بدون دخالت كسى- از بين برود و فروشنده خيار نداشته باشد، باز هم ضررش بر عهده فروشنده است، حتى اگر هر دو خيار داشته باشند، بعيد نيست كه ضرر بر عهده فروشنده