فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٢٨ - پنجم - تسليم نمودن آنها ممكن باشد

معلوم شود كه توان تسليم آن را نداشت، معامله باطل است؛ اما اگر با علم به اينكه از تسليم آن چيز به طرف معامله عاجز است و آن را معامله كند و بعد معلوم شود كه توان تسليم آن را داشت معامله صحيح است.

٧٥- اگر در هنگامى كه مالك جنس را به طرف معامله تحويل مى‌دهد توان تسليم او از بين برود- مثلًا اسبى كه فروخته است در هنگام تحويل به مشترى ياغى شود و فرار كند- چنانچه مالك بداند كه در مدّت كوتاهى توان تحويل آن را پيدا مى‌كند، معامله صحيح است، و نيز اگر بداند كه در مدّت طولانى ولى معيّنى كه عرفاً نسبت به آن مسامحه نمى‌كنند- مثلًا يك يا دو سال يا چند ماه- توانمند مى‌شود، چنانچه طرف معامله از وضعيت معامله آگاه باشد، ظاهراً معامله صحيح است، حتى اگر طرف معامله توانمند شدن او را در آن مدّت نداند، باز هم معامله صحيح است؛ ولى در اين دو فرض اختيار ردّ يا قبول معامله بدست طرف معامله است؛ اما اگر آن مدّت طولانى و غير معيّن باشد، ظاهراً معامله باطل است.

٧٦- اگر يكى از شرائط پنج‌گانه مربوط به عوضين در معامله نباشد، معامله باطل است؛ مگر در معامله فضولى، كه اگر شخصى كه مالك تصرف در مال مورد معامله فضولى است معامله انجام شده را اجازه دهد، معامله صحيح مى‌شود.