فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٨٨ - احكام مساقات
٦٠- در صورتى كه مباشرت عامل قيد نشده باشد جائز است كسى تبرعاً از عامل همه زحمات باغ را متحمل شود؛ ولى اگر كسى بدون اينكه قصد تبرع از جانب عامل و يا قصد تبرع از جانب مالك نمايد همه زحمات باغ را متحمل شود، مساقات صحيح نمىباشد و حق عامل از ميوه ساقط مىشود؛ و همچنين در صورتى كه با آب باران باغ محتاج به آب نباشد، پس چاه كندن يا پاك كردن آن و مانند آنها از اعمال باغبانى حاجت نشود به خصوص هرگاه بحسب عادت غالباً چنين باشد كه حق باغبان ساقط مىشود؛ بلى، اگر باغبان سائر كارهاى باغبانى را انجام بدهد به غير از آب دادن مساقات صحيح و مستحق سهم قراردادى مىباشد.
٦١- هرگاه عامل از انجام وظائف باغبانى خوددارى نمايد، چنانچه مالك به اين سبب پيش از آشكار شدن ميوه عقد را فسخ كند، همه ميوه باغ مختص به مالك مىشود و او بايد اجرة المثل كارهايى را كه عامل انجام داده بپردازد؛ اما اگر به همان سبب پس از ظهور ميوه عقد را فسخ كند، عامل مستحق تمام سهم مقرره خود مىباشد، و اگر مالك راضى شود تا سهم او از ميوه بر درخت بماند تا برسد، بايد اجرة المثل كارهاى انجام نشدهاى كه تا رسيدن ميوه لازم است، به مالك بدهد، و الّا مالك مىتواند بعد از فسخ او را اجبار كند كه بقدر سهم خود از ميوه در همان وقت بچيند؛ مگر آنكه اصلًا قيمت نداشته باشد كه محتمل است حال آن، حال پيش از ظهور ميوه باشد.
٦٢- هرگاه عامل از انجام وظائف باغبانى خوددارى نمايد مالك مىتواند عقد را فسخ نكند و براى كارهاى باغ اجير بگيرد و مزدش را از عامل بستاند هرچند بتواند بتوسط حاكم شرع عامل را مجبور به وظائفش نمايد، ولى خوب است مالك براى اثبات حق در ظاهر و بجهت دريافت اجرت اجير از باغبان، شاهد بگيرد كه اجيرى را به اجرت معيّن گرفته است، هرچند مالك بدون شاهد گرفتن بر استيجار مىتواند به باغبان رجوع كند و اجرت را بگيرد.
و اگر عامل و مالك نزاع كنند در مقدار اجرت اجير قول عامل كه منكر زياده است مقدّم است بخلاف آنكه نزاع كنند در اينكه مالك به قصد رجوع بر عامل استيجار نموده